Ewentualne ujęcie tego prawa może mieć charakter dobrowolny bądź przymusowy, a także pierwotny lub następczy. Z pierwotnym mamy do czynienia wówczas, gdy komplementariusz wyraził zgodę na odebranie mu tego uprawnienia w pierwszej wersji statutu. Jest zatem dobrowolne >patrz przykład 1. Następcze natomiast – czyli na późniejszym etapie trwania spółki – pociąga za sobą konieczność zmiany statutu podmiotu i wymaga zgody wszystkich pozostałych komplementariuszy. Jeżeli wspólnik zaakceptował pozbawienie go prawa reprezentacji, zmiana statutu jest skuteczna >patrz przykład 2. W przeciwnym razie powinien on zgłosić sprzeciw wobec podjętej uchwały do protokołu walnego zgromadzenia albo, gdy np. nie był na nim obecny, w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym. Przy czym, w tej drugiej opcji, na złożenie sprzeciwu ma maksymalnie 1 miesiąc od daty powzięcia uchwały >patrz przykład 3. Sprzeciw niweczy uchwałę o pozbawieniu komplementariusza prawa reprezentacji i zmianę statutu, chyba że spółka – w jego następstwie – wystąpi ze stosownym powództwem (o ujęcie komplementariuszowi prawa reprezentacji) do sądu rejonowego (przy wartości przedmiotu sporu do 75 tys. zł) lub okręgowego (jeżeli w.p.s. przekracza 75 tys. zł) - sądu gospodarczego właściwego dla siedziby podmiotu, a pozew zostanie uwzględniony.
Przykład 1
Panowie: Michał, Piotr i Paweł zamierzają zawrzeć umowę spółki komandytowo – akcyjnej. Dwaj ostatni mają być komplementariuszami, przy czym pan Piotr nie chce reprezentować S.K.A. Z uwagi na to, w statucie znalazł się zapis, że owo uprawnienie przysługuje wyłącznie panu Pawłowi. Zapis ten jest prawidłowy. Pan Piotr mógł zrezygnować z prawa reprezentacji podmiotu już na etapie podpisywania statutu.
Przykład 2
Sytuacja jak w przykładzie 1, z tą różnicą, że pan Piotr stwierdził, iż nie chce mieć prawa do reprezentowania spółki już po podpisaniu statutu. Jego decyzja pociągnie zatem za sobą obowiązek podjęcia przez walne zgromadzenie notarialnej uchwały w/s zmiany statutu, za zgodą wszystkich komplementariuszy, pod rygorem nieważności.
Przykład 3
Walne zgromadzenie S.K.A., za zgodą wszystkich pozostałych komplementariuszy, podjęło uchwałę o pozbawieniu pani Justyny (komplementariusza) prawa reprezentowania spółki. Pani Justyna nie zgadza się z decyzją. W tej sytuacji powinna zgłosić sprzeciw albo do protokołu walnego zgromadzenia, a jeżeli nie była na nim obecna bądź, już po jego odbyciu uznała, że owa decyzja jest dla niej krzywdząca, w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym, pod warunkiem, że nie minął 1 miesiąc od daty powzięcia przedmiotowej uchwały. Zaniechanie zgłoszenia przez panią Justynę sprzeciwu będzie równoznaczne w skutkach z aprobatą decyzji o pozbawieniu jej prawa reprezentacji S.K.A. .
Jedyną drogą do odjęcia komplementariuszowi prawa reprezentacji, który się temu sprzeciwił, jest zatem prawomocne orzeczenie sądu gospodarczego. Przy czym, pozbawienie prawa reprezentacji na podstawie wyroku może nastąpić wyłącznie z ważnych powodów. Kodeks spółek handlowych nie definiuje jednak tego pojęcia ani nie zawiera choćby przykładowego wyliczenia owych istotnych przyczyn. Orzecznictwo także milczy na ten temat. Nie ma przeszkód, aby katalog tych przesłanek umieścić w statucie spółki. Nie jest on jednak wiążący dla sądu, który o tym, czy zaistniał w/w ważny powód rozstrzyga na podstawie okoliczności konkretnej sprawy.
