Gminy ukrywają długi w spółkach

Ukrywanie długu w spółkach to nowe zjawisko – mówi Rafał Sułkowski z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, prezes Małopolskiego Funduszu Ekonomii Społecznej

Publikacja: 28.10.2015 07:36

Gminy ukrywają długi w spółkach

Foto: 123RF

Rz: Na spółki komunalne, w których co najmniej 50 proc. udziałów mają samorządy, przypada ponad 4,475 mld zł  zobowiązań finansowych. Część tego zadłużenia pochodzi z tzw. przenoszenia długu przez gminy do spółek, np. przez umowy wsparcia. Czemu służy ten zabieg?

Rafał Sułkowski: Przenoszenie  długu do spółek to efekt klinczu, w jakim znajdują się gminy. Z jednej strony sztywne ograniczenia poziomu zadłużenia, z drugiej stałe czy wręcz rosnące oczekiwania mieszkańców co do inwestycji infrastrukturalnych. Samorządy stają więc przed dylematem: czy inwestycje w infrastrukturę finansować ze środków budżetowych za cenę wzrostu indywidualnego wskaźnika zadłużenia czy  wykorzystać do tego spółki komunalne? Niskie stopy procentowe zachęcają samorządy do finansowania inwestycji długiem, zwłaszcza w obliczu przeciągającego się udostępnienia finansowania unijnego dla okresu 2014–2020. Jednostki   przenoszą dług  do spółek, by zachować zdolność do zdobycia na rynku wkładu własnego dla przyszłych projektów unijnych. Jeśli już teraz gmina zbliża się do  limitu zadłużenia, to w kolejnych latach będzie miała istotne problemy z wykorzystaniem środków wspólnotowych. Ale występują też mankamenty tego rozwiązania. Często dług zaciągany przez spółki jest droższy, niż mógłby być dla samej gminy, co  może się przełożyć choćby na wyższe opłaty pobierane od odbiorców usług komunalnych. Spółki nie są zaliczane do sektora finansów publicznych i ich dług nie jest uwzględniany w łącznej puli zobowiązań, choć wsparcie finansowe spółek przekłada się tak czy owak na budżet gminy i wieloletnią prognozę finansową. Poza tym godzi w zasadę jawności i przejrzystości oraz zaciemnia ocenę stanu całego sektora publicznego w Polsce. Dostępne dane o zadłużeniu spółek pokazują, że jest ono mocno zróżnicowane, w zależności od rodzaju świadczonych usług. Szczególnie wysokie są wskaźniki zadłużenia spółek  transportowych. Należy jednak pamiętać, że kosztowna wymiana i rozbudowa taboru  ze względów społecznych nie może być sfinansowana wyższymi wpływami z biletów i pokrywana jest długiem.

PRO.RP.PL tylko za 39 zł!

Przygotuj się na najważniejsze zmiany prawne w 2025 r.
Wszystko o składce zdrowotnej, wprowadzeniu kasowego PIT i procedury SME. Raporty biznesowe, analizy ekonomiczne, webinary oraz użyteczne kalendarium.
Prawo w firmie
Układy zbiorowe. Jest dobry sposób na ich upowszechnienie
Prawo w firmie
Przełomowy wyrok TSUE w sprawie odpowiedzialności zarządu za podatki spółki
Prawo w firmie
Co obejmie deregulacja? Zespół Brzoski może wrócić do gotowych projektów
Prawo w firmie
Zlikwidują Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców? Jest oświadczenie
Materiał Promocyjny
Warunki rozwoju OZE w samorządach i korzyści z tego płynące
Prawo w firmie
Rząd wytoczy groźną broń przeciw szarej strefie. Dotknie rynku odzieży, obuwia i betonu
Materiał Promocyjny
Sezon motocyklowy wkrótce się rozpocznie, a Suzuki rusza z 19. edycją szkoleń