Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się z upływem lat dziesięciu, a jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe (odsetki), roszczenie o świadczenia okresowe należne po wydaniu prawomocnego orzeczenia, ulega przedawnieniu trzyletniemu. Do odsetek należnych przed dniem wydania orzeczenia stosuje się termin dziesięcioletni.
To nie oznacza, że roszczenia przedawnionego nie można dochodzić w drodze sądowej. Po upływie terminów przedawnienia dłużnik może jednak podnieść w odpowiednim postępowaniu zarzut przedawnienia, co skutkować będzie utratą przez wierzyciela uprawnienia do komorniczej egzekucji wcześniej zasądzonej należności. Jak zatem powinien bronić się wierzyciel przed niekorzystnym dla niego upływem czasu?
Wariantów jest kilka i zależą one przede wszystkim od tego, na jakiej drodze wierzyciel zdecyduje się dochodzić należnego mu roszczenia.
Najpierw polubownie
W przypadku, gdy dłużnik ma wolę uregulowania ciążącego na nim zobowiązania, wierzyciel może pisemnie w sposób dorozumiany konkludentnie zaakceptować przyjęty przez dłużnika sposób spłaty zobowiązania. W takim przypadku zdarza się, że strony zawierają odpowiednie porozumienie stanowiące uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której ono przysługuje. Przez zawarcie takiej umowy dłużnik potwierdza swoje zobowiązanie wobec wierzyciela. Takie rozwiązanie jest korzystne ze względu na przerwanie biegu terminu przedawnienia (z chwilą uznania roszczenia przedawnienie biegnie na nowo) oraz ze względu na negocjacyjne załatwienie sprawy. Minusem tego rozwiązania jest to, że wprawdzie zawarcie takiego porozumienia przerywa bieg terminu przedawnienia, jednak w czasie ratalnej spłaty zobowiązania termin przedawnienia cały czas biegnie. W orzecznictwie spotyka się stanowisko, według którego każda spłata zadłużenia dokonywana przez dłużnika stanowi niewłaściwe uznanie długu i jako taka jest przerwaniem biegu przedawnienia, po którym biegnie ono na nowo. Nie ma pewności, że w przypadku ewentualnego podniesienia przez dłużnika zarzutu przedawnienia sąd rozpoznający sprawę przychyli się do takiej argumentacji. Dlatego, gdy wierzyciel zdecyduje się na taki sposób załatwienia sprawy, powinien podjąć niezbędne kroki w celu zapewnienia, że bieg przedawnienia zostanie przerwany, czyli np. zawrzeć z dłużnikiem nowe porozumienie lub zobowiązać go do ponownego złożenia oświadczenia o uznaniu roszczenia.
Bez współpracy dłużnika
W przypadku, gdy dłużnik nie wykazuje woli uregulowania roszczenia przysługującego wierzycielowi, ten drugi zmuszony jest do podjęcia działań przymuszających dłużnika do zapłaty.
