Przetarg jest często wybieranym sposobem znalezienia najlepszego kontrahenta, który zaoferuje najkorzystniejsze warunki wykonania kontraktu. To może stanowić pole do nadużyć, gdyż niektórzy oferenci próbują porozumiewać się z innymi, żeby zapewnić sobie zyski, których nie mogliby osiągnąć, gdyby uczciwie uczestniczyli w przetargu.
Zmowa przetargowa to porozumienie przedsiębiorców, które prowadzi do rezygnacji jej uczestników z konkurowania między sobą na rzecz współpracy przy składaniu ofert. Przeważnie wiąże się z ustalaniem wysokości cen proponowanych w przetargu lub podziale rynku. Zdarzają się też inne sposoby nielegalnej współpracy. Udział w zmowie przetargowej jest karalny oraz podlega sankcjom stosowanym przez prezesa UOKiK.
Zakazane jest uzgadnianie przez przedsiębiorców przystępujących do przetargu lub przez tych przedsiębiorców i przedsiębiorcę organizującego przetarg warunków składanych ofert, w szczególności zakresu prac lub ceny. Takie działanie innych uczestników może być powodem do niepokoju. Kolejnym popularnym w praktyce sposobem jest rezygnacja z udziału w przetargu przez jednego lub kilku przedsiębiorców lub wycofanie złożonej oferty, co umożliwia zwycięstwo wytypowanemu uczestnikowi zmowy. W takim przypadku innym uczestnikom przetargu łatwiej jest zorientować się, że może dojść do nieprawidłowości.
Trudniej natomiast wykryć zmowę, która polega na złożeniu ofert o ustalonej treści czy też niekompletnych, albo gdy jej uczestnicy dzielą między siebie konkretne przetargi lub dzielą się zyskiem w przypadku wygrania jednego z nich.
W przypadku pozyskania informacji o tym, że pozostali uczestnicy przetargu mogą być w zmowie, warto poinformować UOKiK o swoich obserwacjach. Urząd ten ma szerokie możliwości działania, a przede wszystkim prawo żądania od przedsiębiorcy informacji i dokumentów. Może również przeprowadzić kontrolę z przeszukaniem w pomieszczeniach przedsiębiorcy, który może mieć wiedzę na temat naruszenia przepisów antymonopolowych lub u którego mogą się znajdować dowody takiego naruszenia.
