Wczoraj Trybunał Konstytucyjny (sygnatura akt: K 4/10) wydał w pełnym składzie orzeczenie dotyczące zezwoleń na inwestycje drogowe oraz ustalania wysokości odszkodowań za nieruchomości wywłaszczone pod drogi.
Wniosek w tej sprawie skierował do niego rzecznik praw obywatelskich. Kwestionował w nim konstytucyjność dwóch uregulowań: art. 31 ust. 1 i 2 specustawy drogowej oraz § 36 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości (w brzmieniu obowiązującym do 26 sierpnia 2011 r.).
Pierwszy przepis ogranicza możliwość skutecznego podważenia decyzji o zezwoleniu na inwestycję drogową. Przewiduje bowiem, że zmiana nie jest możliwa, jeżeli wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony po upływie 14 dni od chwili, kiedy decyzja stała się ostateczna, a inwestor rozpoczął już budowę drogi. Ograniczenie to obowiązuje także, gdy sąd administracyjny miałby orzekać o takiej decyzji po upływie 14 dni od rozpoczęcia budowy.
Zdaniem rzecznika ustawodawca w tym uregulowaniu faktycznie pozbawił stronę prawa do wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia administracyjnego obarczonego najcięższą kategorią wady materialnoprawnej lub procesowej.
Zarzuty rzecznika pod adresem § 36 ust. 1 i 4 dotyczyły ustalania wysokości odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone przy zastosowaniu cen transakcyjnych uzyskiwanych przy sprzedaży gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne. W opinii rzecznika narusza to konstytucyjną zasadę słusznego odszkodowania. Przepis określa bowiem wartość nieruchomości w oderwaniu od jej obecnego przeznaczenia.
