Przedsiębiorca musi zadbać także o temperaturę i dobrą wentylację pomieszczeń. Również o to, żeby hałas nie przekraczał dopuszczalnych poziomów. Takie miejsca trzeba też zabezpieczyć przed wilgocią i nadmiernym nasłonecznieniem, drganiami, a także innymi czynnikami szkodliwymi dla zdrowia.
Nie za gorąco
Temperatura w pomieszczeniach nie powinna być niższa niż 14°C, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają (np. w chłodniach), a w przypadku lekkiej pracy fizycznej i pracy biurowej – nie mniej niż 18°C.
Najwyższą dopuszczalną temperaturę określa wskaźnik WBGT (Wet Bulb Globe Temperature) wyrażony w stopniach Celsjusza (°C). Szczegóły określa załącznik 2 do rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 29 listopada 2002 w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (DzU nr 217, poz. 1833 ze zm.).
Przykładowo przy pracy lekkiej osoba zaaklimatyzowana w środowisku gorącym może pracować przy maksimum 30°C, a niezaaklimatyzowana przy 29°C. Przy cięższych pracach temperatura musi być odpowiednio niższa. Przy czym dokładne metody pomiaru określają Polskie Normy.
Jaka wymiana powietrza i ogrzewanie są właściwe, określają zarówno przepisy bhp, jak i budowlane (szczególnie dział IV – wyposażenie techniczne budynków – rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; DzU nr 75, poz. 690 ze zm.).
Doprowadzone do wnętrza powietrze powinno być oczyszczone z pyłów i substancji szkodliwych dla zdrowia. Strumień powietrza z wentylacji nie może być skierowany wprost na stanowisko pracy.
Gdy wydziela się duża ilość ciepła (przekraczająca na stanowisku pracy 2500 kilodżuli w ciągu godziny na 1 m2), niezbędna jest wentylacja miejscowa. Parametry nawiewanego powietrza powinny spełniać wymagania dla mikroklimatu gorącego. Określone są także w przepisach w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.
Czytaj więcej
Czy nabycie samochodu może być tak proste, jak zamówienie sprzętu online? O tym, jak wygląda transformacja tego sektora oraz jak należy odpowiedzie...
Klimatyzacja lub wentylacja nie może powodować przeciągów, wyziębienia lub przegrzewania pomieszczeń pracy. Nie dotyczy to wentylacji awaryjnej. Ważne jest również, aby strumień powietrza pochodzący z urządzeń wentylacji nawiewnej nie był skierowany bezpośrednio na stanowisko pracy.
Przez okno lub wentylator
W pomieszczeniach pracy można stosować wentylację naturalną (wietrzenie zazwyczaj przez okna, także przez specjalne nawiewniki, a niekiedy nieszczelności w konstrukcji obiektu) bądź mechaniczną. Przy wentylacji mechanicznej stosuje się wentylatory lub klimatyzatory.
Powietrze doprowadzane do pomieszczeń z zewnątrz przy zastosowaniu wyżej wymienionych urządzeń powinno być oczyszczone z pyłów i substancji szkodliwych dla zdrowia. Przy urządzeniach wentylacyjnych należy też stosować środki zmniejszające natężenie i rozprzestrzenianie się hałasu oraz drgań powodowanych pracą tych urządzeń.
Zainstalowanie wentylacji mechanicznej i klimatyzacji niesie ze sobą dodatkowe zagrożenia – złe używanie lub brak konserwacji i czyszczenia może powodować rozprzestrzenianie się groźnych dla zdrowia a niekiedy i życia zakażeń. Dlatego nie można zapomnieć o konserwacji instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych.
Są również miejsca, w których o urządzenia trzeba dbać bardziej niż w innych.
Jeżeli awaria wentylacji może doprowadzić do zagrożenia zdrowia pracowników w związku z wydzielaniem się w pomieszczeniu szkodliwych substancji, niezbędne jest zamontowanie systemu kontrolnego sygnalizującego stan zagrożenia.
Jeżeli stosuje się, co jest coraz częściej praktykowane, wentylację mechaniczną z recyrkulacją powietrza (pozwala to na odzysk ciepła), to ilość powietrza świeżego nie powinna być mniejsza niż 10 proc. ogólnej ilości wymienianego powietrza. Recyrkulacji nie wolno jednak stosować w pomieszczeniach pracy, w których występują:
• szkodliwe czynniki biologiczne,
• czynniki chemiczne stwarzające zagrożenia, określone w rozporządzeniu ministra zdrowia z 30 grudnia 2004 w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych (DzU z 2005 r. nr 11, poz. 86 ze zm.),
• materiały wydzielające nieprzyjemne lub uciążliwe zapachy.
Recyrkulacji nie należy również stosować w tych pomieszczeniach, w których możliwe jest nagłe zwiększenie stężenia niebezpiecznych substancji chemicznych, a także w miejscach zagrożonych wybuchem.
Szczegółów dotyczących wymagań wobec wentylacji trzeba także szukać w normach i przepisach branżowych, np. w rozporządzeniu ministra gospodarki z 19 marca 2007 w sprawie bhp podczas stosowania rtęci i jej związków (DzU nr 69, poz. 455) czy w rozporządzeniu ministra gospodarki z 28 sierpnia 2007 w sprawie bhp przy produkcji wyrobów włókienniczych (DzU nr 179, poz. 1274).
Urządzenia lub ich części, z których mogą wydzielać się szkodliwe gazy, pary lub pyły, powinny być zhermetyzowane. Jeżeli nie jest to możliwe, trzeba je wyposażyć w miejscowe wyciągi.
Chroń przed hałasem
Pracodawca ma obowiązek chronić pracowników przed nadmiernym hałasem. W związku z tym powinien stosować:
• odpowiednie procesy technologiczne niepowodujące nadmiernego hałasu;
• maszyny i urządzenia techniczne powodujące możliwie najmniejszy hałas, nieprzekraczający dopuszczalnych wartości;
• rozwiązania obniżające poziom hałasu w procesach pracy.
Jeżeli jednak na danym stanowisku nie da się wyciszyć procesu technologicznego, pracodawca musi zadbać o podwładnych i:
• ustalić przyczyny przekroczeń oraz opracować i wdrożyć metody najskuteczniej zmniejszające narażenia na hałas;
• zaopatrzyć pracowników w indywidualne ochrony słuchu, dobrane do wielkości charakteryzujących hałas i do cech indywidualnych pracowników;
• ograniczyć czas ekspozycji na hałas (np. stosować przerwy w pracy);
• oznakować strefy zagrożonych hałasem, a także, gdy jest to uzasadnione, ograniczyć dostęp do tych stref (odgrodzić je).
Dopuszczalne wartości hałasu w środowisku pracy określa m.in. rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (załącznik 2) i Polskie Normy.
Natomiast wymagania dotyczące ochrony zdrowia pracowników zatrudnionych przy pracach związanych z narażeniem na hałas są określone w rozporządzeniu ministra gospodarki i pracy z 5 sierpnia 2005 w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (DzU nr 157, poz. 1318).
