Najogólniej rzecz ujmując, szczególna ochrona trwałości stosunku pracy działaczy związkowych sprowadza się do zakazu wypowiadania i rozwiązywania stosunku pracy przez pracodawcę bez uzyskania uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej (art. 32 ust. 1 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=162202]ustawy o związkach zawodowych[/link]).
Ma ona ściśle określony zakres podmiotowy. Obejmuje członków zarządu zakładowej organizacji związkowej i pracowników będących członkami tej organizacji, upoważnionymi do jej reprezentowania wobec pracodawcy lub określonego reprezentanta pracodawcy dokonującego za pracodawcę czynności ze stosunku pracy.
Nie oznacza to jednak, że pracownicy spełniający jeden z powyższych warunków są automatycznie objęci taką ochroną. Aby tak się stało, zarząd zakładowej organizacji związkowej musi dopełnić pewnej formalności. Mianowicie powinien wskazać pracodawcy imiennie konkretnego pracownika/konkretnych pracowników, którzy są objęci ochroną (art. 32 ust. 3 i 6 ustawy o związkach zawodowych). Ma też określić termin, na jaki udziela tej ochrony.
Stosownie do art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych wskazany w informacji związkowej pracownik podlega szczególnej ochronie przez podany w niej okres. Ponadto będzie nią objęty – z mocy prawa – dodatkowo przez czas odpowiadający połowie okresu wskazanego przez zarząd związku, nie dłużej jednak niż przez rok. I tak np., jeżeli zarząd związku w swojej uchwale wskaże czteroletni czas udzielenia ochrony konkretnemu pracownikowi, łączny okres ochrony będzie trwać pięć lat, jeżeli sześć miesięcy, to ochrona zadziała przez dziewięć miesięcy.
Liczba pracowników, którą zarząd związku może wskazać do ochrony, jest limitowana i zależy przede wszystkim od tego, czy zakładowa organizacja związkowa ma status reprezentatywnej w rozumieniu art. 241[sup]25a [/sup] [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=76037]kodeksu pracy[/link], a w przypadku organizacji reprezentatywnych od liczby zrzeszonych w nich pracowników.
