W przeciwieństwie do [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=67C48E41761D8C39337D2816FAF71FE8?id=181883]prawa autorskiego[/link], w którym ochronie podlega każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze utrwalony w jakiejkolwiek postaci (nawet niedokończonej), w prawie patentowym obowiązują zupełnie inne kryteria. Dość powszechne jest przy tym błędne przekonanie, że wynalazkiem jest każde odkrycie.
W świetle art. 24 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=161609]ustawy z 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. DzU z 2001 r. nr 49, poz. 508 ze zm.)[/link] patenty udzielane są na wynalazki, które są nowością, czyli nie zostały udostępnione do wiadomości publicznej w formie pisemnego lub ustnego opisu przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, posiadają tzw. poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania bez względu na dziedzinę techniki.
Za wynalazki nie uważa się m. in.: odkryć, teorii naukowych i metod matematycznych, wytworów o charakterze jedynie estetycznym, planów, zasad i metod dotyczących działalności umysłowej lub gospodarczej czy gier.
Wydanie decyzji o udzieleniu patentu następuje zawsze po sprawdzeniu przez Urząd Patentowy, czy spełnione zostały wszystkie warunki do jego uzyskania.
Patent przysługuje twórcy, wspólnie współtwórcom, ale także pracodawcy, gdy wynalazku dokona twórca w ramach wykonywanych przez niego obowiązków ze stosunku pracy. W razie dokonania wynalazku przy pomocy przedsiębiorcy, może on z niego korzystać we własnym zakresie (za wynagrodzeniem).