Można żądać odsetek za nieuregulowane w terminie należności

Możliwość taką dają przepisy[link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=984AE0C8459D11CD2511B00DE4CE7382?id=170302] ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (DzU z 2003 r. nr 139, poz. 1323 ze zm.)[/link]. Obecnie odsetki wynoszą 13 proc. w skali roku. Warunkiem ich naliczenia jest, aby najpierw został dostarczony towar lub wykonana usługa, a także doręczona dłużnikowi faktura. Zbliżone zasady obowiązują także wtedy, gdy termin zapłaty nie został określony w umowie.

[srodtytul]Nie zawsze się uda[/srodtytul]

Transakcją handlową, w rozumieniu ustawy, jest umowa, której przedmiotem jest odpłatne dostarczenie towaru lub odpłatne świadczenie usług, jeżeli strony tej umowy zawierają ją w związku z wykonywaną przez siebie działalnością gospodarczą lub zawodową. Większość umów spełnia te warunki. Transakcjami będą zatem umowy sprzedaży, dostawy czy o roboty budowlane.

Nie zawsze jednak uda się zastosować jej przepisy.[b] Aby umowa była transakcją handlową, musi być zawarta w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą lub zawodową.[/b] Jeśli osoba prowadząca własny biznes zawiera z wykonawcą umowę o roboty budowlane, której przedmiotem jest wybudowanie domu mieszkalnego na potrzeby prywatne, to z oczywistych względów nie jest to transakcja handlowa w rozumieniu omawianej ustawy.

[srodtytul]Kto zastosuje…[/srodtytul]

Przepisy ustawy stosuje się do transakcji, których wyłącznymi stronami są:

- przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4[link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=5793C6A43633DFEA42BC135B5A70468B?id=236773] ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej[/link];

- podmioty prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie: upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, a także wynajmowania przez rolników pokoi, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów;

- zamawiający wymienieni w ustawie – Prawo zamówień publicznych;

- osoby wykonujące wolny zawód;

- oddziały i przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych;

- podmioty zagraniczne prowadzące na terytorium Polski przedsiębiorstwa na podstawie ustawy o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne.

[srodtytul]… a komu nie wolno[/srodtytul]

Ustawy nie stosuje się do:

- długów objętych postępowaniami prowadzonymi na podstawie przepisów prawa upadłościowego i prawa układowego;

- umów, na podstawie których są wykonywane czynności bankowe w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=183137A637DD150EEAFE17031058FA6C?id=165971/]prawa bankowego[/link];

- umów, których przedmiotem jest świadczenie polegające na odpłatnym dostarczaniu towarów lub świadczeniu usług, finansowane w całości lub w części ze środków:

a) międzynarodowych instytucji finansowych, których Rzeczpospolita Polska jest członkiem lub z którymi ma zawarte umowy o współpracy,

b) pochodzących z bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej,

c) pochodzących z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności Unii Europejskiej.

[srodtytul]Dodatkowe wynagrodzenie…[/srodtytul]

Art. 5 ustawy przyznaje prawo do żądania dodatkowych odsetek od niewymagalnej jeszcze wierzytelności, w przypadku gdy w umowie przewidziano termin zapłaty dłuższy niż 30 dni.

Pamiętajmy jednak, że wierzyciel ma prawo, a nie obowiązek, naliczyć swojemu kontrahentowi odsetki ustawowe.

Czasem strony w ogóle nie określają w umowie terminu zapłaty. Przy umowach będących transakcjami handlowymi obowiązuje zasada, że za dzień wymagalności świadczenia pieniężnego uważa się dzień określony w pisemnym wezwaniu dłużnika do zapłaty, w szczególności w doręczonej dłużnikowi fakturze lub rachunku.

Ustawa daje zatem wierzycielowi prawo żądania dodatkowych odsetek ustawowych od niewymagalnej jeszcze wierzytelności, w przypadku gdy termin zapłaty nie został określony w umowie, lecz wyznaczył go wierzyciel na fakturze.

[srodtytul]… od dnia wymagalności[/srodtytul]

Zgodnie z art. 6 ustawy, jeżeli termin zapłaty nie został określony w umowie, wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe, za okres począwszy od 31. dnia po spełnieniu świadczenia niepieniężnego do dnia zapłaty, ale nie dłuższy niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego.