Szefowie firm zwalniają niewygodnych działaczy związkowych

- Sposoby, aby utrudniać prowadzenie działalności związkowej, od lat są podobne. Najczęściej polegają na dyscyplinarnym zwolnieniu bez wymaganych konsultacji i zastraszaniu. Nie można jednak mówić, że ten proceder jest powszechny - mówi Anna Galus-Czerwonka, koordynator obrony praw związkowych NSZZ "Solidarność".

Pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z imiennie wskazanym w uchwale zarządu jego członkiem lub z innym pracownikiem będącym członkiem tej organizacji związkowej, upoważnionym do reprezentowania jej wobec pracodawcy. Zwolniony dyscyplinarnie związkowiec, tak jak inny pracownik, może się odwołać do sądu pracy i domagać przywrócenia do pracy. Szanse na wygranie są duże, jednak należy pamiętać, że sprawy w sądach mogą się toczyć nawet kilka miesięcy.

-Zostałem zwolniony 24 listopada, a do pracy sąd przywrócił mnie 1 marca. To szybko jak na polskie warunki -mówi Krzysztof Łabądź, przewodniczący związku zawodowego Sierpień 80, zwolniony dyscyplinarnie z kopalni Budryk za organizowanie strajku.

Związkowcy z Konina także zamierzają wykorzystać drogę sądową. -Wyczerpiemy wszystkie możliwości powrotu do pracy, w tym drogę sądową. Będziemy jednak prowadzić akcję strajkową do czasu przywrócenia zwolnionych do pracy - twierdzi Zdzisław Nowakowski, zwolniony z pracy przewodniczący "Solidarności" w Hucie Aluminium.

Zgodnie z ustawą o rozwiązywaniu sporów zbiorowych strajk może być zorganizowany i prowadzony bez zachowania określonych w niej procedur m.in. wtedy, gdy pracodawca rozwiązał stosunek pracy z prowadzącym spór działaczem związkowym.

Zwolnienie z pracy chronionego działacza stawia go w trudnej sytuacji życiowej. Z dnia na dzień zostaje pozbawiony środków do życia. Zwolnieni dyscyplinarnie nie mają co liczyć na świadczenia z urzędów pracy. Nawet gdy w sądzie toczy się sprawa o przywrócenie do pracy.

- Oczywiście taki pracownik może się zarejestrować, jednak wypłata jego świadczeń będzie wstrzymana do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. Jeżeli zostanie przywrócony do pracy, to nie przysługuje mu prawo do zasiłku - mówi Barbara Zając, dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Katowicach.

Wyrzuceni z pracy związkowcy zazwyczaj nie są pozostawiani bez pomocy finansowej i prawnej. W takich przypadkach uruchamiane są środki zgromadzone na funduszach strajkowych.

Prowadzenie działalności związkowej jest chronione przez prawo. Zgodnie z przepisami ustawy o związkach zawodowych, kto w związku z zajmowanym stanowiskiem lub pełnioną funkcją utrudnia działalność związkową prowadzoną zgodnie z przepisami, podlega karze grzywny albo karze ograniczenia wolności. W takich wypadkach do prokuratury należy zgłosić samemu zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa lub zrobić to za pośrednictwem inspekcji pracy.

- Jeżeli jednak ocena skargi działaczy związkowych wskazuje, że mogło dojść do przestępstwa, zawiadamiamy o tym organy ścigania -mówi Danuta Samitowska, rzecznik prasowy głównego inspektora pracy.

-Prokuratura najczęściej umarza postępowanie z uwagi na znikomą szkodliwość czynu, a gdy sprawę skieruje do sądu, kary nie są dotkliwe. Osoba odpowiedzialna za zwolnienie mnie z pracy dostała grzywnę 200 zł, która po odwołaniu została podniesiona do tysiąca - mówi Krzysztof Łabądź.