Wszyscy jesteśmy przyzwyczajeni do tego, że biegły rewident bada lub przegląda sprawozdania finansowe. Zdarza się też, że jest współtwórcą sprawozdania. Jednak w mojej praktyce nie zauważyłam zbyt częstego wykorzystywania innej usługi świadczonej przez biegłych rewidentów, czyli uzgodnionych procedur.
Usługa ta została określona w Międzynarodowym Standardzie Usług Pokrewnych nr 4400 jako „Uzgodnione procedury dotyczące informacji finansowych". Jest więc sformalizowana pod względem wymogów wobec biegłego rewidenta, sposobu jej uzgodnienia oraz przekazania efektów pracy biegłego.
Konkretny zakres
Usługa dotycząca uzgodnionych procedur nie jest badaniem czy przeglądem, tym samym raport z tej usługi nie zawiera żadnego zapewnienia. Ze względu na to, że raport odnosi się do konkretnych pozycji sprawozdania lub konkretnych czynności, przedstawia informacje dotyczące wyłącznie tych kwestii. Dlatego niezmiernie ważnym elementem całego procesu jest dokładne uzgodnienie celu wykonania usługi oraz jej zakresu, tak aby obie strony jednakowo rozumiały co wchodzi w zakres usługi. Zaangażowanie zarówno zlecającego, jak i biegłego rewidenta na pierwszym etapie pracy jest tutaj dużo większe, niż przy standardowym badaniu sprawozdania finansowego. Uzgodnione procedury są bowiem zawsze zindywidualizowane, wykonywane ze względu na konkretne potrzeby zleceniodawcy i tym samym nie są w pełni powtarzalne. W przypadku uzgodnionych procedur nie jest wymagana umowa ani żadne formalne uchwały. Standard wymaga jedynie wysłania przez biegłego listu intencyjnego (jego wzór jest załącznikiem do standardu).
Przykład
Zleceniem w ramach uzgodnionych procedur może być weryfikacja wybranych procedur w ramach procesu w firmie, tak aby sprawdzić jak działają w nich mechanizmy kontrolne, czy rzeczywiście są one w pełni skuteczne oraz czy pokrywają wszystkie potencjalne ryzyka zauważone przez biegłego. Dzięki tak selektywnemu spojrzeniu możliwe jest pełne skupienie się na określonych czynnościach, a nie na całości procesu.
Przykład
Wykorzystaniem uzgodnionych procedur może być zlecenie biegłemu zweryfikowania, na podstawie kontraktu pomiędzy spółkami, obrotów z podmiotami trzecimi, jakie osiągnęły podmioty zaangażowane w kontrakt. Jest to instrument często wykorzystywany, szczególnie w momencie ustalania rozliczeń między podmiotami, gdy strony nie dochodzą do wspólnych wniosków i gdy istnieją rozbieżności. Biegły rewident, jako niezależna trzecia strona, przekazuje stronom swoje ustalenia, oparte na weryfikacji dokumentów.
