Jak zrestrukturyzować spółkę cywilną?

Spółka cywilna nadal – pomimo łatwej „dostępności” osobowych i kapitałowych spółek, których funkcjonowanie ustawodawca uregulował w Kodeksie spółek handlowych, jest często wybieraną formą prowadzenia działalności gospodarczej. Przy czym od razu należy zaznaczyć, że spółka cywilna w rzeczywistości jest jedynie umową pomiędzy wspólnikami, którzy zobowiązują się razem dążyć do osiągnięcia określonego celu gospodarczego. Właśnie z tego faktu wypływa większość problemów z praktycznym stosowaniem tej konstrukcji prawnej. Także w sferze restrukturyzacji. Jak więc je rozwiązać?

Czy spółka cywilna podlega restrukturyzacji?

Aby w ogóle myśleć o przeprowadzeniu postępowania restrukturyzacyjnego, najpierw należy zbadać, czy dany podmiot posiada zdolność restrukturyzacyjną, a więc „możność” bycia objętym procedurami określonymi w Prawie restrukturyzacyjnym. Kwestię tę właściwie jednoznacznie rozstrzygnął ustawodawca, decydując, że przepisy Prawa restrukturyzacyjnego stosuje się do:

·         przedsiębiorców (w rozumieniu Kodeksu cywilnego);

·         spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, prostych spółek akcyjnych i spółek akcyjnych nieprowadzących działalności gospodarczej;

·         wspólników osobowych spółek handlowych ponoszących odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem oraz wspólników spółki partnerskiej.

W katalogu tym nie ma, ani spółki cywilnej – co nie jest niczym dziwnym biorąc pod uwagę fakt, że nie posiada ona odrębnej podmiotowości prawnej – ani jej wspólników. Z drugiej jednak strony spółka ta i jej wspólnicy nie znaleźli się także na liście podmiotów, którym ustawodawca wprost odmówił zdolności restrukturyzacyjnej. Przy tej okazji warto wspomnieć, że znajdują się na niej m.in. fundusze inwestycyjne, zakłady ubezpieczeń i asekuracji, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe czy oddziały banków zagranicznych. Czy to oznacza, że spółka cywilna nie podlega restrukturyzacji?

Czytaj więcej:

Inwestycje

Wysiłek włożony w restrukturyzację nigdy nie idzie na marne

Kiedy w firmie pojawiają się problemy...

Pro

Odpowiadając na to pytanie należy powrócić do definicji omawianej tu spółki, zawartej w art. 860 § 1 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Co prawda obowiązek ten nie wynika wprost z przytoczonego tu przepisu, jednak w zdecydowanej większości przypadków wspólnikami spółki cywilnej są przedsiębiorcy – a więc podmioty posiadające zdolność restrukturyzacyjną. Stąd o restrukturyzacji spółki cywilnej możemy mówić tylko w tym sensie, że objęci tym postępowaniem zostaną jej wspólnicy.

Skomplikowane relacje

To z kolei rodzi szereg dalszych problemów. Na niektóre z nich pośrednio wskazuje sam ustawodawca w art. 190 Prawa restrukturyzacyjnego. Przepis ten określa zasady wyznaczania sędziego-komisarza, nadzorcy sądowego albo zarządcy dla poszczególnych wspólników spółki cywilnej. Powinny być to jedne i te same osoby, co zdecydowanie ułatwia procedowanie tego rodzaju spraw. Otóż należy pamiętać, że przeprowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego w omawianych tu przypadkach oznacza konieczność jego otwarcia wobec wszystkich wspólników spółki cywilnej.

Czytaj więcej:

Inwestycje

Zasady podziału wierzycieli na grupy. Kiedy warto po nie sięgnąć?

Restrukturyzacja rozgrywa się przede...

Pro

Z tego względu w stosunku do każdego z nich ocenia się przesłanki restrukturyzacji – a więc wystąpienie stanu niewypłacalności bądź zagrożenia taką niewypłacalnością. Formalnie są to niezależne od siebie postępowania, stąd ustawodawca zdecydował, że mogą się one toczyć wobec tych samych organów. Jednocześnie należy podkreślić, że możliwa jest sytuacja, w której postępowanie restrukturyzacyjne wdraża się jedynie wobec niektórych wspólników. To z kolei dodatkowo komplikuje całość przedsięwzięcia.