Bez dopłaty
Wyrównanie nie przysługuje przy rezygnacji tylko z części urlopu rodzicielskiego i zasiłku za jego okres.
Pracownica (odpowiednio ubezpieczona niebędąca pracownicą), która złoży wniosek o dodatkowy urlop macierzyński (zasiłek macierzyński za okres urlopu) i urlop rodzicielski (zasiłek macierzyński za okres urlopu) w pełnych wymiarach w ciągu 14 dni po porodzie, dostanie zasiłek macierzyński w wysokości 80 proc. podstawy wymiaru za wszystkie urlopy. Dzięki temu nie odczuje diametralnego spadku otrzymywanego świadczenia po rozpoczęciu pobierania zasiłku za czas urlopu rodzicielskiego.
Jednak w razie rezygnacji z części, a nie z całości urlopu rodzicielskiego (u ubezpieczonego niebędącego pracownikiem w razie rezygnacji z zasiłku macierzyńskiego za część, a nie za cały okres ustalony kodeksem pracy jako okres urlopu rodzicielskiego) wyrównanie zasiłku do 100 proc. nie przysługuje (art. 31 ust. 4 ustawy zasiłkowej). Oznacza to, że pracownik (ubezpieczony) uzyska wyrównanie tylko wtedy, gdy zrezygnuje z urlopu rodzicielskiego (zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego) w pełnym wymiarze.
W efekcie, w razie rezygnacji tylko z części urlopu rodzicielskiego (zasiłku za część okresu ustalonego jako okres urlopu rodzicielskiego) łączna kwota pobranego zasiłku będzie niższa, niż byłaby, gdyby nie złożyć w terminie do 14 dni po porodzie wniosku o wykorzystanie wszystkich urlopów w pełnym wymiarze. Złożenie tego wniosku powinno być zatem w każdym przypadku dobrze przemyślane.
Przykład
Zatrudniona na umowę o pracę pani Anna urodziła dziecko 6 sierpnia 2013 r. Natomiast 19 sierpnia złożyła u pracodawcy wniosek o udzielenie jej bezpośrednio po urlopie macierzyńskim dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze oraz urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze.
Podstawa wymiaru zasiłku przysługującego pracownicy wynosiła 2868,32 zł. Pracodawca, będący płatnikiem zasiłków, wypłaca jej zasiłek macierzyński w wysokości 80 proc. podstawy wymiaru. Oznacza to, że dzienną kwotę zasiłku macierzyńskiego wylicza z kwoty 2294,66 zł (2868,32 zł x 80 proc.). Dzienna kwota zasiłku macierzyńskiego wynosi zatem 76,49 zł (2294,66 zł : 30).
Przyjmijmy założenie, że po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego, dodatkowego macierzyńskiego i po rozpoczęciu urlopu rodzicielskiego pracownica rezygnuje z części urlopu rodzicielskiego (po upływie 8 tygodni jego wykorzystywania). W tych okolicznościach szef musi wypłacić jej zasiłek macierzyński w wysokości 80 proc. podstawy wymiaru za okres:
- 20 tygodni (140 dni) urlopu macierzyńskiego,
- 6 tygodni (42 dni) dodatkowego urlopu macierzyńskiego,
- 8 tygodni (56 dni) urlopu rodzicielskiego.
Łączna kwota wypłaconego zasiłku macierzyńskiego wyniesie 18 204,62 zł, co wynika z wyliczenia:
- 76,49 zł x 238 dni (140 + 42 + 56) = 18 204,62 zł.
Gdyby pracownica nie złożyła wniosku w trybie art. 1791 k.p., to szef wypłaciłby jej zasiłek macierzyński w wysokości:
- 100 proc. podstawy wymiaru – za 20 tygodni (140 dni) urlopu macierzyńskiego,
- 100 proc. podstawy wymiaru – za 6 tygodni (42 dni) dodatkowego urlopu macierzyńskiego,
- 60 proc. podstawy wymiaru – za 8 tygodni (56 dni) urlopu rodzicielskiego.
W efekcie otrzymałaby zasiłek macierzyński w łącznej wysokości 20613,74 zł. Wynika to z następującego wyliczenia:
- 95,61 zł [2868,32 zł : 30 = 95,61 zł (dzienna kwota zasiłku w wysokości 100 proc. podstawy wymiaru)] x 182 dni (liczba dni podstawowego i dodatkowego urlopu macierzyńskiego 140 + 42) = 17401,02 zł,
- 57,37 zł [2868,32 zł x 60 proc.: 30 = 57,37 zł (dzienna kwota zasiłku w wysokości 60 proc. podstawy wymiaru)] x 56 dni (liczba dni urlopu rodzicielskiego) = 3212,72 zł,
- 17 401,02 zł + 3212,72 zł = 20 613,74 zł.
Wyliczenia wskazują, że w tych okolicznościach pracownica otrzyma zasiłek w kwocie niższej o 2409,12 zł (20 613,74 zł – 18204,62 zł), niż otrzymałaby za ten sam okres, gdyby do 14 dni po porodzie nie wnioskowała o wykorzystanie wszystkich urlopów w pełnym wymiarze.
Lepiej uczulić
Pracownicę składającą wniosek w terminie do 14 dni po porodzie należałaby uprzedzić o konsekwencjach z tym związanych, jeśli później rezygnowałaby z części urlopu rodzicielskiego.
Ważną rolę w uświadomieniu o takich skutkach odgrywają pracownicy działów personalnych jako osoby przyjmujące te pisma.
Podstawa prawna:
art. 179
1
ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. DzU z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.)
art. 31 ust. 4 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn. DzU z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm., ustawa zasiłkowa)
ustawa z 28 maja 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (DzU z 2013 r., poz. 675, nowelizacja)