Składki ZUS trzeba też odprowadzić od darowanej sumy

Potwierdził to lubelski oddział ZUS w decyzji 1399/2012 z 7 stycznia 2013 r.

Na podstawie art. 10 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. DzU z 2010 r. nr 220, poz. 1447) wnioskodawca zwrócił się do ZUS o wydanie indywidualnej interpretacji. We wniosku wskazał, że choć przed datą rozwiązania z podwładnym stosunku pracy utracił status zakładu pracy chronionej (zpchr) w rozumieniu przepisów, to dalej funkcjonuje u niego zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych.

W związku z rozwiązaniem przez wnioskodawcę angażu z niepełnosprawnym udzielono mu pożyczki z funduszu, którą mu następnie firma umorzyła. Pieniądze przeznaczył na adaptację mieszkania, aby przystosować je do potrzeb swojej niepełnosprawności wynikającej z długotrwałej nieuleczalnej choroby. Wnioskodawca potwierdził też, że umorzona pożyczka ma wyłącznie źródło w stosunku pracy, jaki łączył go z byłym pracownikiem.

W tej sytuacji – jego zdaniem – nie ma obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, FP oraz FGŚP z racji udzielonego świadczenia w formie częściowo bezzwrotnej pożyczki byłemu niepełnosprawnemu, który w czasie jej przyznawania był już wyrejestrowany z ZUS i nadal nie spełnia warunków do objęcia go pracowniczym ubezpieczeniem społecznym.

Ponadto wnioskodawca wskazał, że z podstawy wymiaru składek i innych obciążeń przepisy zwalniają w razie długotrwałej choroby zapomogi losowe wypłacane pracownikom i byłym pracownikom. W opinii wnioskodawcy umorzenie pożyczki należy więc traktować jako zapomogę finansową dla byłego pracownika.

W decyzji z 7 stycznia 2013 r. ZUS uznał interpretację wnioskodawcy za nieprawidłową. Według organu kwota umorzonej pożyczki stanowi podstawę wymiaru składek, a nie jest to jednocześnie zapomoga losowa w rozumieniu przepisów. Zatem umorzona kwota nie może korzystać ze zwolnienia w składkach.

Komentuje dr Marcin Wojewódka, radca prawny w Wojewódka i Wspólnicy sp.k.

Środki finansowanego przez pracodawcę zakładowego funduszu zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych mogą być przyznane m.in. na pomoc indywidualną. Chodzi np. o adaptację i wyposażenie mieszkań, budynków mieszkalnych przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych, stosownie do potrzeb wynikających z ich ułomności.

Pomoc indywidualną wolno objąć zarówno na wniosek osób zatrudnionych w firmie, odbywających w nim praktyczną naukę zawodu, jak i niepracujących byłych pracowników tego zakładu. Można jej udzielić jako pomocy bezzwrotnej lub oprocentowanej pożyczki. Tylko jednak wobec tej drugiej formy dopuszczalne jest umorzenie i to pod warunkiem, że niepełnosprawny wykorzysta ją zgodnie z przeznaczeniem.

Z kolei z przepisów podatkowych wynika, że taka pożyczka, a właściwie jej umorzenie, jest świadczeniem dla byłego lub aktualnego pracownika wynikającym ze stosunku pracy. Wnioskodawca potwierdził, że udzielił właśnie takiej pomocy, a następnie ją umorzył byłemu podwładnemu w związku ze stosunkiem pracy.

Dlatego kwotę umorzenia należało zakwalifikować, co prawidłowo uczynił organ rentowy, jako świadczenie wynikające ze stosunku pracy, który łączył wnioskodawcę z byłym pracownikiem. Konsekwencją tego jest opodatkowanie kwoty umorzonego świadczenia podatkiem dochodowym od osób fizycznych.