Wydane przez ZUS zaświadczenie A1 potwierdza, że osoba w nim wymieniona podlega polskiemu ustawodawstwu (ubezpieczeniom społecznym w Polsce) podczas pracy w jednym z państw członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Szwajcarii. Jednocześnie zwalnia ono osobę w nim wymienioną z obowiązku tych ubezpieczeń za granicą.
Zaświadczenie to ma zastosowanie przede wszystkim w przypadku wysłania pracownika do pracy za granicę lub równoczesnego wykonywania pracy w Polsce i na terenie innych państw członkowskich. Podstawą prawną jego wydania są przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (DzU UE L 166/1 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.). Ma ono zastosowanie również do wysłanego z Polski za granicę zleceniobiorcy.
Wyłączenie z katalogu
wskazuje w art. 6 ust. 1 pkt 4, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Polski wykonują pracę na podstawie umowy agencyjnej lub zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
Ustęp 4 tego przepisu wskazuje jednak, że obowiązek ubezpieczeń nie dotyczy uczniów gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych ani studentów, którzy pracują na podstawie umowy cywilnej, jeśli nie ukończyli 26 lat.
