Dla emeryta lub osoby uprawnionej do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy kwota zmniejszenia nie może być jednak wyższa od zwaloryzowanej kwoty maksymalnego zmniejszenia obowiązującego 31 grudnia 1998 r. w wysokości 24 proc. Od 1 marca 2010 r. kwota maksymalnego zmniejszenia wynosi dla tej grupy 488,67 zł.
[b]Przykład 4[/b]
Pan Jan (lat 61), emeryt, w październiku 2010 r. z tytułu działalności gospodarczej osiągnął przychód w kwocie 200 zł. Natomiast ze stosunku pracy jego przychód wyniósł 2000 zł.
Jego faktyczny przychód jest niższy niż kwota uzasadniająca zmniejszenie emerytury i renty, tj. 2238,50 zł. Mimo to jego emerytura zostanie zmniejszona.
Bowiem jako przychód z działalności gospodarczej ZUS przyjmie 60 proc. kwoty prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale, tj. 1887,60 zł. Zatem łączny przychód pana Jana we wrześniu wyniósł 3887,60 zł.
Przekroczył w takim razie o 1649,10 zł minimalny próg zarobkowy (70 proc.). Jednak jego świadczenie zostanie zmniejszone jedynie o kwotę 488,67 zł, odpowiadającą kwocie maksymalnego zmniejszenia.
[ramka][b]Jak się bronić przed zwrotem [/b]
Kiedy już po dokonaniu rozliczenia świadczenia ZUS stwierdzi, że emeryt przedsiębiorca pobrał nienależne świadczenie, należy pomyśleć nad sposobem obrony w postępowaniu przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. Najlepsze rezultaty przynosi powoływanie się na okoliczność, że ZUS na drukach decyzji nie pouczył emeryta o sposobie ustalania przychodu z tytułu prowadzenia firmy.
Jak słusznie wskazuje się w [b]orzecznictwie (wyrok SN z 17 lutego 2005 r., II UK 440/03)[/b], pouczenie powinno być wyczerpujące, konkretne i nieabstrakcyjne. Powinno odnosić się do konkretnego świadczenia i zawierać informację o obowiązujących w dacie pouczenia zasadach zawieszalności prawa do świadczenia.
Warto również pamiętać, że kwoty nienależnie pobranych świadczeń w związku z osiągnięciem przychodów trzeba zwrócić za okres nie dłuższy niż jeden rok kalendarzowy poprzedzający rok, w którym wydano decyzję o rozliczeniu świadczenia, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie powiadomiła organ rentowy o osiąganiu przychodu. W pozostałych wypadkach za okres nie dłuższy niż trzy lata kalendarzowe poprzedzające rok wydania decyzji (art. 138 ust. 5 ustawy emerytalnej).
W takim wypadku następuje zatem dalsze ograniczenie obowiązku zwrotu, do jednego roku. Wyraz „powiadomiła” wskazuje na czynne działanie ze strony osoby pobierającej świadczenie, wyraźnie ukierunkowane na uświadomienie ZUS wystąpienia określonych okoliczności. W praktyce należy przyjąć więc, że powiadomienie stanowi każda informacja wskazująca te okoliczności.
Może być to nawet informacja przypadkowa, np. przy okazji korespondencji prowadzonej z ZUS w związku z innymi sprawami. Niektóre sądy przyjmują, że sam fakt zgłoszenia się do ubezpieczenia zdrowotnego i opłacania z tego tytułu składek prowadzi do wniosku, że ZUS powinien wiedzieć o osiąganiu przychodów z działalności gospodarczej, na skutek informacji pochodzącej od samego ubezpieczonego.
Mimo wprowadzenia instytucji zawieszenia działalności gospodarczej w praktyce nie stracił na aktualności pogląd, że zamierzony i świadomy okres zaprzestania prowadzenia działalności połączony z urlopowaniem pracownika i zamknięciem lokalu handlowego powoduje, że nie ma obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie społeczne, a tym samym nie można przyjąć, że został osiągnięty przychód za ten okres [b](wyrok SA w Katowicach z 7 sierpnia 2007 r., III AUa 1573/06).[/b][/ramka]
[i]Autor jest adwokatem[/i]
