Polski podatek i składki ZUS od Ukraińca

Zamierzamy przyjąć na umowę o pracę obywatela Ukrainy. Jak go rozliczyć? Czy składki i podatki mamy odprowadzać w Polsce?

Zacznijmy od tego, jak obywatela Ukrainy zatrudnić. Co do zasady przyjmujemy go na podstawie zezwolenia na pracę. Wyjątek, gdy nie będzie pracował w naszym kraju dłużej niż sześć miesięcy w ciągu 12 kolejnych. Wtedy zezwolenie na pracę nie będzie konieczne.

Wystarczy oświadczenie o zamiarze zatrudnienia Ukraińca, które pracodawca składa w urzędzie pracy. Tak stanowi rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 30 sierpnia 2006 r. w sprawie wykonywania pracy przez cudzoziemców bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (DzU nr 156, poz. 1116 ze zm.).

Uwaga!

Sześciomiesięczny okres pracy nie oznacza, że Ukrainiec musi opuścić nasz kraj po jego upływie. Jeżeli czytelnik będzie chciał kontynuować współpracę z obcokrajowcem, to może złożyć wniosek o zezwolenie na pracę dla niego.

Zobaczmy teraz, w którym kraju – w Polsce czy na Ukrainie – będą odprowadzane składki ZUS i podatki.

Osoby fizyczne zatrudnione w Polsce na umowę o pracę podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Tak stanowi art. 6 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.; dalej ustawa systemowa). To przesądza, że Ukraińca trzeba zgłosić w Polsce do ubezpieczeń społecznych na formularzu ZUS ZUA.

Ukrainiec będzie finansował z własnej kieszeni składkę emerytalną 9,76 proc., rentową 1,5 proc. i chorobową 2,45 proc.

Pracodawca natomiast pokryje pozostałą część składek w następującej wysokości: emerytalną 9,76 proc., rentowe 4,5 proc. i wypadkową, która jest zróżnicowana i zależy od rodzaju działalności prowadzonej przez pracodawcę oraz liczby ubezpieczonych w ubezpieczeniu wypadkowym.

Pamiętajmy, że u cudzoziemców w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie uwzględniamy

- dochodów wymienionych w § 2 pkt 1 – 32 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106 ze zm.)oraz

- wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną i zasiłków (art. 18 ust. 2 ustawy systemowej).

Jeśli chodzi natomiast o składkę zdrowotną, to pracujący w Polsce obywatele spoza UE też ją płacą, jeśli przebywają w naszym kraju na podstawie:

- wizy pobytowej z prawem do pracy (omawiana sytuacja),

- zezwolenia na osiedlenie bądź zamieszkania na czas oznaczony,

- zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich,

- zgody na pobyt tolerowany albo

- gdy posiadają status uchodźca bądź korzystają z ochrony czasowej na terytorium Polski.

Tak stanowi art. 3 w zw. z art. 66 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.).

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pomniejszona o składki społeczne finansowane przez pracownika. Składka potrącana wynosi 9 proc., a odliczana od podatku 7,75 proc.

Przypominam, że w odróżnieniu od podstawy wymiaru składek społecznych do podstawy wymiaru składki zdrowotnej trzeba wliczyć wypłacane przez pracodawcę wynagrodzenie chorobowe.

Tak stanowi art. 81 ust. 5 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. DzU z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.).

Uwaga!

Pracodawca zatrudniający obcokrajowców odprowadza także składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Teraz czas na podatki. Obywatela Ukrainy zatrudnionego na umowę o pracę traktujemy tak jak polskiego pracownika. Zgodnie z art. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.; dalej updof) od jego przychodów odprowadzamy podatki w Polsce.

Przy stosunku pracy nie ustalamy rezydencji podatkowej (dokonywalibyśmy tego przy umowie-zleceniu) i nie posiłkujemy się art. 15 umowy między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Ukrainy o unikaniu podwójnego opodatkowania i zapobieganiu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (DzU z 1994 r. nr 63, poz. 269).