Dziesięć lat na dochodzenie przez płatników zwrotu nadpłaty składek ubezpieczeniowych

Tak wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 maja 2010 r. (P 29/08)

.

W analizowanym przypadku TK rozpoznawał pytanie prawne Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim dotyczące zwrotu nadpłaconych składek na ZUS. Płatnik złożył w ZUS wniosek o zwrot nadpłaconych składek za lata 2001–2005. Organ rentowy zwrócił mu tylko część nadpłaconych należności, a swoją decyzję tłumaczył upływem okresu przedawnienia.

Do 7 maja 2008 r., zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, czas na żądanie zwrotu nadpłaty wynosił pięć lat od daty wpłacenia składek (ten stan prawny dotyczył płatnika).

Następnie przepisy zostały zmienione i od 8 maja ubiegłego roku termin dla dochodzenia składek od zakładu ubezpieczeń z art. 24 ust. 7 o systemie ubezpieczeń społecznych został wydłużony do dziesięciu lat.

Płatnik odwołał się od decyzji ZUS do sądu okręgowego. Podkreślał, że w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stosowane były odmienne kryteria wobec organu rentowego i płatników składek, co jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości.

Przepisy te przewidywały bowiem, że ZUS może dochodzić od ubezpieczonego zaległych składek przez dziesięć lat. Sąd okręgowy zwrócił się w tej sprawie do TK.

Zakwestionowany przez sąd przepis zakreślał bowiem 5-letni termin dochodzenia przez płatników (ubezpieczonych) zwrotu przez ZUS nienależnie opłaconych składek bez jakiejkolwiek możliwości przerwania ani zawieszenia biegu tego terminu.

Z kolei roszczenia ZUS względem ubezpieczonych ulegają przedawnieniu po dziesięciu latach, z możliwością przerwania zawieszeniem biegu przedawnienia m.in. wskutek wszczęcia postępowania ubezpieczeniowego.