ZUS musi otrzymać informację od pracodawcy o zarobkach zatrudnionego emeryta

- Czy pracodawca musi informować ZUS o każdorazowej podwyżce wynagrodzenia uzyskanego przez emeryta ponad dopuszczalne kwoty przychodu? – pyta czytelnik.

W myśl art. 127 ust. 1 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. DzU z 2016 r., poz. 887 ze zm.; dalej: ustawa emerytalna) pracodawca, zleceniodawca, a w przypadku różnych służb – właściwa komórka kadrowa, muszą zawiadomić ZUS o zatrudnieniu emeryta lub rencisty lub o zawarciu z nim innej umowy, objętej obowiązkiem ubezpieczeń społecznych. Podają także wysokość osiąganego z tego tytułu przychodu, a do końca lutego – wysokość tego przychodu uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym (art. 127 ustawy emerytalnej).

Ponadto w myśl § 5 ust. 2 rozporządzenia MPiPS z 22 lipca 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty (DzU nr 58, poz. 290 ze zm.) po zakończeniu roku kalendarzowego na pracodawcy (zleceniodawcy) oraz na emerycie i renciście spoczywa obowiązek powiadomienia oddziału ZUS (do końca lutego) o łącznej kwocie przychodu uzyskanego przez emeryta lub rencistę w minionym roku kalendarzowym.

Analogiczne wymogi mają więc emeryci i renciści oraz ich pracodawcy. Nie jest to jednak nieuzasadnione dublowanie obowiązków. Niejednokrotnie emeryt lub rencista wykonuje kilka rodzajów działalności, z której przychody wpływają na zawieszenie lub zmniejszenie świadczeń. Istotne jest to, aby ZUS miał pełną wiedzę o poziomie osiąganego przychodu. Tylko bowiem takie dane umożliwią wydanie prawidłowej decyzji rozliczającej emeryturę lub rentę.

Osoby po raz pierwszy ubiegające się o emeryturę lub rentę umieszczają informację o zarobkowaniu we wniosku o przyznanie świadczenia. Natomiast te, które podejmują dodatkową pracę będąc już uprawnionymi do świadczenia emerytalnego czy rentowego, muszą przesłać do ZUS informację w tej sprawie. Mogą tego dokonać na formularzu ZUS Rw-73 lub w inny sposób. Ważne jest, aby z tego zawiadomienia wynikało, od kiedy ubezpieczony podjął dodatkową pracę zarobkową i jaki osiąga przychód.

Przykład

Od 1 grudnia 2015 r. na umowę o pracę zatrudniliśmy byłą pracownicę, która od roku pobiera emeryturę. Kto powinien powiadomić ZUS o podjęciu przez nią pracy oraz o osiąganym przez nią przychodzie? Czy w razie podwyższenia jej wynagrodzenia ponad dopuszczalne kwoty przychodu w ciągu roku musimy informować o tym ZUS?

Pracodawca musi zawiadomić ZUS o zatrudnieniu emerytki i o wysokości osiąganego z tego tytułu przychodu. Nie musi natomiast informować o ewentualnej podwyżce pensji w ciągu roku ponad dopuszczalne kwoty przychodu.

Kto nie musi

Obowiązek informowania ZUS o osiągniętych przychodach nie dotyczy:

- emerytów i rencistów, którzy obecnie obowiązujący wiek emerytalny ukończyli przed podjęciem pracy zarobkowej,

- osób uprawnionych do renty inwalidy wojennego z tytułu pobytu w obozie i w miejscach odosobnienia i rent rodzinnych po tych inwalidach,

- osób uprawnionych do renty inwalidy wojskowego w związku ze służbą wojskową,

- osób, które osiągały przychód z pracy niepodlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego,

- osób, które przed 1 stycznia 2008 r. ukończyły wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn i miały przed tą datą ustalone prawo do emerytury lub renty. Jeśli wiek ten został ukończony w ciągu 2008 r., rozliczeniu nie podlega przychód uzyskany od miesiąca, w którym emeryt osiągnął ten wiek, chyba że rozliczenie na zasadach ogólnych byłoby dla świadczeniobiorcy korzystniejsze,

- osób, które zgłosiły wniosek o zawieszenie świadczenia i przez cały rok rozliczeniowy lub jego część emerytura lub renta nie była im wypłacana, a więc skorzystały z możliwości zawieszenia świadczenia bez wskazywania przyczyny złożenia takiego wniosku,

- osób, które mają ustalone prawo do emerytury i przez cały rozliczany rok kalendarzowy (lub przez jego część) kontynuowały zatrudnienie w tym samym stosunku pracy i na rzecz tego samego pracodawcy, u którego pracowały przed przejściem na emeryturę.

Pracodawca nie musi powiadamiać ZUS o przychodach:

- emerytów, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny (art. 24a i 27 ustawy emerytalnej), przy czym wiek ten ukończyli przed podjęciem zatrudnienia u pracodawcy,

- inwalidów wojennych pobierających rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z działaniami wojennymi lub pobytem w miejscach odosobnienia lub członków rodzin pobierających rentę rodzinną po tych osobach,

- osób uprawnionych do renty inwalidy wojskowego w związku ze służbą wojskową,

- osób, które na swój wniosek mają zawieszoną emeryturę lub rentę,

- osób, które osiągnęły przychód z działalności niepodlegającej obowiązkowi ubezpieczeń społecznych.

Przykład

Zatrudniamy byłą pracownicę, która przed podjęciem pracy zarobkowej nabyła prawo do emerytury w wieku powszechnym. Czy mamy informować ZUS o osiąganych przez nią zarobkach? Pracodawca nie musi zawiadamiać ZUS ani o osiąganych przez nią zarobkach, ani o ewentualnej podwyżce jej wynagrodzenia w ciągu roku ponad dopuszczalne kwoty przychodu.