Od stycznia br. wszystkie zostały obciążone tym obowiązkiem. Jedno co dobre – to że nie muszą sprawdzać pensji u pozostałych płatników. Jak wynika z informacji ZUS, każdy z nich ma obliczyć składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy liczonej od średniej pensji, uwzględniając przy tym ograniczenie do 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Natomiast ZUS opłaci te składki od zsumowanej podstawy, nie wyższej niż wskazany limit 60 proc. płacy.
W tym przypadku nic się nie zmieni, jeśli chodzi o składkę zdrowotną. Nadal będzie ją rozliczał tylko jeden płatnik. Zwykle jest to firma, która wcześniej udzieliła urlopu wychowawczego. Jeśli pracownik zaczął korzystać z przerwy rodzicielskiej równocześnie w dwóch lub więcej zakładach, musi wskazać, który z nich ma naliczać składkę zdrowotną, a reszta jest z tego zwolniona.
Przykład
Pani Janina od 13 grudnia 2011 r. przebywa na urlopie wychowawczym. Korzysta z niego bezpośrednio po zakończeniu:
• trwającego 20 tygodni urlopu macierzyńskiego i 2 urlopu dodatkowego oraz
• trwającego 24 dni kalendarzowe urlopu wypoczynkowego.
Za grudzień 2011 r. pracodawca naliczył składki na ubezpieczenia społeczne od podstawy liczonej proporcjonalnie od kwoty minimalnego wynagrodzenia, a zdrowotną – od świadczenia pielęgnacyjnego.
Od stycznia 2012 r. podstawę wymiaru składek z tytułu urlopu wychowawczego trzeba ustalić, biorąc pod uwagę wynagrodzenie za okres 12 miesięcy sprzed tego urlopu, tj. od grudnia 2010 r. do listopada 2011 r. W tym czasie pani Janina była:
• na zwolnieniu lekarskim od 16 maja do 17 czerwca 2011 r.,
• na podstawowym i dodatkowym urlopie macierzyńskim od 18 czerwca do 18 listopada 2011 r.,
• na urlopie wypoczynkowym od 19 listopada do 12 grudnia 2011 r.
W związku z tym licząc podstawę wymiaru składek z tytułu urlopu wychowawczego od stycznia 2012 r., wliczymy wynagrodzenie za miesiące: grudzień 2010 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień 2011 r. – bez uzupełniania oraz wynagrodzenie za maj 2011 r. po jego uprzednim uzupełnieniu do kwoty należnej za cały miesiąc.
Pozostałych miesięcy nie należy uwzględniać w obliczeniach, bo pracownica pracowała albo mniej niż połowę obowiązującego ją czasu pracy albo w ogóle. Ustaloną sumę z wynagrodzeń ze wskazanego okresu należy podzielić przez 6 i to będzie podstawa wymiaru składek z tytułu urlopu wychowawczego od stycznia 2012 r. (pod warunkiem że nie przekroczy 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia).
Etapy obliczeń
Aby ustalić podstawę wymiaru składek z urlopu wychowawczego, należy kolejno:
KROK 1.
Sprawdzić okres, z którego liczymy średnią wynagrodzeń
KROK 2.
Ustalić, jakie składniki z tego okresu stanowią podstawę wymiaru składek
KROK 3.
Dopełnić pensję i inne składniki podlegające uzupełnieniu
KROK 4.
Sumę wynagrodzeń podzielić przez odpowiednią liczbę miesięcy
KROK 5.
Porównać średnią do 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia; jeśli średnia jest od niższa od limitu – to od niej trzeba liczyć składki, gdy okaże się wyższa od limitu – składki liczymy od 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia
KROK 6.
Od ustalonej podstawy naliczyć składkę emerytalną w wysokości 19,52 proc. i rentową w wysokości 6 proc. (od lutego w wysokości 8 proc.)
KROK 7.
Naliczyć składkę zdrowotną od kwoty równej świadczeniu pielęgnacyjnemu, tj. 520 zł
KROK 8.
Wykazać wszystkie składki w raporcie RCA (w miejscach przeznaczonych na składki podlegające finansowaniu przez pracodawcę), a następnie przenieść do deklaracji DRA – wykazując w bloku IV w polach 10, 11, 12 (społeczne) oraz w bloku VII w polu 03 (zdrowotną).
Bez oświadczenia ani rusz
Gdy pracownik korzystał z urlopu wychowawczego w dwóch lub więcej zakładach, to pracodawcy, którzy do tej pory nie mieli obowiązku rozliczać składek, przed wykonaniem tego obowiązku po raz pierwszy muszą posiadać oświadczenie pracownika o:
• braku innych tytułów do ubezpieczeń,
• braku uprawnień do emerytury oraz renty.
Dopiero to oświadczenie jest podstawą do naliczenia składek, które finansuje budżet państwa za pośrednictwem ZUS.
