Niepodjęcie pracy nie zawsze jest równoznaczne z brakiem obowiązków wobec ZUS

Na prośbę czytelnika rozważymy hipotetyczną sytuację, która może jednak mieć miejsce w rzeczywistości. Mianowicie umowa o pracę jest zawierana 2 listopada ze wskazaniem, że pracownik podejmie pracę 16 listopada. Ale tego dnia zatrudniony nie stawia się w firmie, bo:

1) się rozchorował lub

2) zrezygnował z tej pracy i nie chce już jej podjąć.

Czy w tych wypadkach trzeba składać jakieś dokumenty do ZUS?

To pytanie, które nurtuje naszego czytelnika.

[b]SYTUACJA 1[/b]

[srodtytul]Pracownik rezygnuje z kontraktu[/srodtytul]

Osoba, która jest zatrudniana na podstawie stosunku pracy, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania. Taki okres ubezpieczenia wynika z art. 13 pkt 1 ustawy z 13 października 1998 r. o [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=01E934F8E8C52292F23E32182E640DF4?n=1&id=184677&wid=327789]systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.)[/link]. Jest też obowiązkowo objęta ubezpieczeniem zdrowotnym. Zgłoszenia do obu rodzajów ubezpieczeń dokonujemy przez złożenie druku ZUS ZUA w ciągu siedmiu dni od daty powstania obowiązku ubezpieczeń.

[b]Jeżeli mimo zawarcia umowy o pracę pracownik nie zgłosił się do pracy, nie podlega ubezpieczeniom jako pracownik i nie powinien być zgłaszany do ubezpieczeń. Natomiast gdy zgłosiliśmy niedoszłego podwładnego do ZUS, mimo niepodjęcia przez niego pracy, musimy go wyrejestrować z ubezpieczeń z dniem zgłoszenia.[/b] Wyrejestrowania dokonujemy składając druk ZUS ZWUA.

Gdy pracownik błędnie zostanie zgłoszony do ubezpieczeń, np. od 16 listopada, i zachodzi konieczność wyrejestrowania go z ubezpieczeń na druku ZUS ZWUA, jako datę ustania ubezpieczeń podajemy 16.11.2009. Zatem datę, od której został on zgłoszony do ubezpieczeń.

[b]SYTUACJA 2[/b]

[srodtytul]Choroba uniemożliwia realizację umowy[/srodtytul]

Sytuacja wygląda inaczej, gdy powodem niewykonywania pracy jest choroba pracownika, który jest jednak zainteresowany realizacją umowy o pracę.

[b]W przypadku gdy pracownik nie stawi się do pracy, ale dostarczy zwolnienie lekarskie, pracodawca powinien zgłosić go do ubezpieczeń na druku ZUS ZUA. Musi to zrobić od dnia, od którego praca miała być świadczona zgodnie z zawartą umową.[/b]

Jeżeli pracownik spełnia warunki do otrzymania świadczeń chorobowych, to powinien je otrzymać. Wynagrodzenie chorobowe jest finansowane ze środków pracodawcy i musi zostać wykazane w raporcie ZUS RSA składanym za miesiąc, w którym nastąpiła jego wypłata. Pracodawca powinien również złożyć raport ZUS RCA i wykazać zerową podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, jeżeli pracownik nie otrzymał żadnej innej wypłaty oprócz wynagrodzenia chorobowego. W podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pracodawca wykazuje w takim wypadku kwotę wypłaconego wynagrodzenia chorobowego. Od niego należy bowiem odprowadzić składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

[ramka][b]Czasami trzeba czekać na pieniądze, a czasem nie[/b]

Za okres niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, trwający łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego (a w przypadku pracownika, który ukończył 50 rok życia, do 14 dni), pracownik zachowuje prawo do 80 proc. wynagrodzenia, chyba że obowiązujące u danego pracodawcy przepisy prawa pracy przewidują wyższe wynagrodzenie z tego tytułu (art. 92 § 1 pkt 1 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=AE89BF528781D2C42167CAF23691862B?id=76037]kodeksu pracy[/link]). Po upływie tego okresu zatrudnionemu przysługuje zasiłek chorobowy.

Prawo do świadczeń chorobowych pracownik nabywa po upływie tzw. okresu wyczekiwania, który wynosi 30 dni nieprzerwanego obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego. Do tego okresu wlicza się również poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub była spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem bezpłatnym albo odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego.

Natomiast od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego prawo do wynagrodzenia chorobowego przysługuje:

- absolwentom szkół lub szkół wyższych, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych,

- jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy,

- ubezpieczonym obowiązkowo, którzy mają wcześniejszy, co najmniej dziesięcioletni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego,