Osoba przebywająca na urlopie wychowawczym podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, jeżeli nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty i nie ma innych tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych.
– Takim innym tytułem jest prowadzenie pozarolniczej działalności lub współpraca w tej działalności. Uznać należy, że osoba prowadząca pozarolniczą działalność, przebywająca równocześnie na urlopie wychowawczym, podlega ubezpieczeniom społecznym wyłącznie z tytułu prowadzenia tej działalności, a tytułu do ubezpieczeń nie będzie dla niej stanowiło przebywanie na urlopie wychowawczym – wyjaśnia Przemysław Przybylski, rzecznik prasowy ZUS.
Prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą obowiązkowo płaci na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, a także zdrowotne. Może także dobrowolnie się ubezpieczyć chorobowo.
Zgodnie z art. 36 ust. 2a [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=476DEE557CD3B14688E2410AC011626D?id=184677]ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych[/link] osoba przebywająca na urlopie wychowawczym musi poinformować płatnika składek (czyli swego pracodawcę) o podleganiu ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu niż przebywanie na urlopie (czyli o działalności gospodarczej).
Na tle reguł podlegania ubezpieczeniom społecznym przez dorabiających podczas przerwy na macierzyństwo powstawało wiele kontrowersji. Powinny one zniknąć po wejściu w życie ustawy z 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy – Prawo bankowe.
