Niższa składka rentowa utrudnia ustalanie zasiłków chorobowych

Chodzi o nowelę z 15 czerwca kilku ustaw, w tym o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU nr 115, poz. 792). Obniżyła ona z 13 do 10 proc. składkę rentową. W piątek, 6 lipca, pisaliśmy o utrudnieniach wliczeniu zasiłków dla pracowników, z jakimi będą się wkrótce borykać specjaliści płacowi. Dziś o zasiłkach dla przedsiębiorców i zleceniobiorców.

Po zmianach przychodem ubezpieczonego niebędącego pracownikiem, przyjmowanym do podstawy wymiaru świadczeń chorobowych, jest podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe tej osoby po odliczeniu:

-18,71 proc. tej podstawy wymiaru -jeśli chodzi o przychód za okres do30 czerwca,

-15,71 proc. - za okres od 1 lipca do końca roku,

-13,71 proc. - za okres po 31 grudnia br.

Pani Iza podlega od 1 stycznia br. ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu współpracy z rzemieślnikiem. Załóżmy, że zachoruje w sierpniu. Podstawą wymiaru jej zasiłku chorobowego jest przeciętny miesięczny przychód za okres od stycznia do lipca 2007 r., czyli: - po 1202,12 zł (podstawa wymiaru składki chorobowej 1478,80 zł minus 18,71 proc.) - za styczeń i luty,

- po 1298,62 zł (1597,51 zł minus 18,71 proc.) - za marzec, kwiecień i maj,

- 1321,35 zł (1625,48 zł minus 18,71proc.) - za czerwiec,

- 1370,12 zł (1625,48 zł minus 15,71 proc.) - za lipiec.

Podstawa zasiłku wyniosła więc 1284,51 zł {[(1202,12 zł x 2 miesiące) + (1298,62 zł x 3 miesiące) + 1321,35 zł + 1370,12 zł] : 7 miesięcy}.

Pani Ela jest początkującą fryzjerką. Prowadzi salon od stycznia br., opłaca składki na ubezpieczenia społeczne od 30 proc. minimalnego wynagrodzenia, a więc od 280,80 zł. Przystąpiła do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od początku prowadzenia działalności. Załóżmy, że w sierpniu urodzi dziecko. Przychód uwzględniany w podstawie wymiaru zasiłku macierzyńskiego wyniósł:

- po 228,26 zł (podstawa wymiaru składek chorobowych 280,80 zł minus 18,71proc.) - za okres od stycznia do czerwca,

236,69 zł (podstawa wymiaru składek chorobowych 280,80 zł minus 15,71 proc.) - za lipiec.

Podstawa wymiaru miesięcznego zasiłku równa się więc 229,46 zł {[(228,26 zł x 6 miesięcy) + 236,69 zł] : 7 miesięcy}.

Niższe składki potrącamy z przychodów ubezpieczonych niebędących pracownikami, wypłaconych od 1 lipca do końca br. Ustalając podstawę wymiaru zasiłków, przychód wypłacony po 30 czerwca pomniejszamy o 15,71 proc., nawet jeśli przysługiwał za okresy wcześniejsze. Dotyczy to:

-chałupników,

-członków rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych,

-zleceniobiorców i agentów,

-wykonujących odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, podczas odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne tych osób stanowi uzyskany przychód lub wynagrodzenia. Zasady tej nie stosujemy natomiast do tych ubezpieczonych, dla których podstawą wymiaru składek są: zadeklarowana kwota, minimalne wynagrodzenia za pracę albo świadczenie pieniężne (patrz przykład 3).

Osoby wykonujące pracę nakładczą, tzw. chałupnicy, przystępują do ubezpieczenia chorobowego dobrowolnie. Prawo do zasiłku chorobowego nabywają jednak dopiero po opłacaniu tych składek przez 180 dni. Za pierwsze 33 dni zwolnienia lekarskiego podmiot ich zatrudniający (nakładca) wypłaca im wynagrodzenie za czas choroby określone w art. 92 kodeksu pracy. Wynika tak z rozporządzenia Rady Ministrów z 31 grudnia 1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą (DzU z 1976 r. nr 3, poz. 19 ze zm.). Potem, czyli od 34 dnia choroby, przysługuje im zasiłek chorobowy finansowany przez ZUS (patrz przykład 4).

Po zmianie stopy procentowej składki na ubezpieczenia rentowe przychodem przyjmowanym do podstawy wymiaru zasiłku dla osób podlegających ubezpieczeniu wypadkowemu i nieobjętych ubezpieczeniem chorobowym jest przychód stanowiący podstawę wymiaru składek wypadkowych:

-za okres do końca czerwca - po odliczeniu 16,26 proc. tej podstawy wymiaru,

-za okres od 1 lipca do końca tego roku - po odliczeniu 13,26 proc.,

-za okres po 31 grudnia 2007 r. - po odliczeniu 11,26 proc (patrz przykład 5).

Jeżeli taka osoba uzyska przychód od 1 lipca do końca bieżącego roku, zmniejszamy go o 13,26 proc., nawet jeżeli dotyczy okresów sprzed 1 lipca. Zasadę tę będzie się stosowało odpowiednio do przychodu osiągniętego po 31 grudnia2007 r. Gdy niezdolność do pracy ubezpieczonego wypadkowo, który nie podlega ubezpieczeniu chorobowemu ani obowiązkowo, ani dobrowolnie, powstanie w pierwszym kalendarzowym miesiącu ubezpieczenia wypadkowego, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego stanowią kwoty, o których mowa wart. 9 ust. 4 ustawy wypadkowej. Czyli kwota stypendium sportowego, stypendium dla słuchaczy KSAP, stypendium dla bezrobotnych skierowanych na staż lub przygotowanie zawodowe, uposażenia funkcjonariuszy celnych, po odliczeniu:

-13,26 proc. - jeżeli niezdolność do pracy powstanie w pierwszym kalendarzowym miesiącu ubezpieczenia wypadkowego między1 lipca a końcem br.,

-11,26 proc. - gdy powstanie po 31 grudnia2007 r.

Jeśli między okresami pobierania zasiłków tego samego lub innego rodzaju nie było przerwy albo była krótsza niż trzy miesiące kalendarzowe, podstawy wymiaru zasiłku nie ustalamy na nowo. Stanowi ją podstawa wymiaru zasiłku pobieranego ostatnio. Tak wynika z art. 43 ustawy o świadczeniach pieniężnych. Zasadę tę stosujemy także wówczas, gdy kolejny zasiłek przysługuje za okres, w którym obowiązuje niższa stopa procentowa składki na ubezpieczenia rentowe, lub gdy w przerwie między okresami pobierania zasiłków (nieprzekraczającej trzech miesięcy kalendarzowych) ubezpieczony uzyskał przychód, od którego potrącono niższą składkę na ubezpieczenie rentowe.

- po 1138,06 zł miesięcznie (1400 zł minus 18,71 proc.) - za okres od 1 lipca ubiegłego roku do końca maja br.,

- 1180,06 zł (1400 zł minus 15,71 proc.) - za czerwiec. Podstawa wynosi zatem 1144,06 zł {[(1138,06 zł x 11 miesięcy) + 1180,06 zł] : 12 miesięcy}.

- 1316,90 zł (1620 zł minus 18,71 proc.) - za styczeń,