Głównymi instrumentami planowania przestrzennego na szczeblu gminnym są studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Studium jest aktem planistycznym o charakterze wewnętrznym – jego postanowienia nie wiążą jednostek nie podległych organizacyjnie gminie i nie wpływają na możliwość zagospodarowania danego terenu. Każda gmina musi obowiązkowo uchwalić studium dla całego swojego terenu. Artykuł 9 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 741 z późn. zm; dalej: u.p.z.p.) wprost stanowi, że studium nie jest aktem prawa miejscowego.