Czy wniosek o upadłość to dobry sposób na egzekucję dłużnika?

Coraz częściej przedsiębiorcy prowadzą spółki wydmuszki, które nigdy nie posiadały znaczącego majątku. Jednym ze sposobów na skuteczne wyegzekwowanie należności może być złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. To prawda. Jednak ten sposób też nie zawsze doprowadzi wierzyciela do oczekiwanego finału. Warto poznać szczegóły, zanim wytoczymy działa.

Brak płatności dłużnika

Jeśli dłużnik nie płaci nam wymagalnych należności, bo się z nimi nie zgadza, to składanie wniosku o ogłoszenie upadłości nie ma sensu. Zgodnie z przepisami prawa, zostanie on oddalony przez sąd, jeśli wierzytelność ma w całości charakter sporny, a spór między stronami zaistniał przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości. Wówczas właściwa jest tylko droga przed sądem cywilnym. Ważne jest zatem, by ten czynnik ustalić na wstępie.

Dług a upadłość

Taki model działania, w którym składamy wniosek o ogłoszenie upadłości, by odzyskać dług, funkcjonował sprawnie do 2016 roku. Był dość często stosowany i skuteczny.

Gdy tylko dłużnik dowiedział się o złożonym wniosku, płacił zobowiązanie, a wierzyciel cofał swój wniosek o ogłoszenie upadłości. Jednak po nowelizacji przepisów prawa upadłościowego, sytuacja się zmieniła. Aktualnie, nawet gdy dłużnik zapłaci tę wierzytelność, sąd dalej będzie rozpatrywał złożony wniosek o ogłoszenie upadłości.

Co to oznacza dla dłużnika i wierzyciela?

Sąd sam lub za pośrednictwem tymczasowego nadzorcy sądowego zbada, czy dłużnik

ma środki, w tym majątek na upadłość, by pokryć koszty postępowania i choćby

w minimalnym stopniu zaspokoić wierzycieli. Jeśli nie będzie miał środków na upadłość, sąd oddali wniosek. Jeśli jednak nasz dłużnik będzie je posiadał, syndyk podzieli środki proporcjonalnie między wszystkich wierzycieli. Tak bowiem mówią przepisy. Nieważne jest tu, kto złożył wniosek o ogłoszenie upadłości. W tej sytuacji wierzyciel składający wniosek nie odzyska swoich należności w sposób uprzywilejowany, a co warto zauważyć, poniesie koszty jego złożenia, sięgające blisko 10 tysięcy złotych. Co więcej, siła oddziaływania na dłużnika w tej sytuacji jest niewielka. Wie on bowiem, że kwestia zapłacenia należności nie zatrzyma procesu upadłościowego. On i tak będzie prowadzony. To, czy zapłaci czy zaniecha płatności, nie będzie miało wpływu na dalsze rozpatrywanie tego wniosku.

Celem postępowania upadłościowego jest zaspokojenie roszczeń wierzycieli. Aby mogło być prowadzone, wierzycieli musi być dwóch. Gdy mamy do czynienia tylko z jednym, możliwa jest jedynie egzekucja przed sądem cywilnym. To sytuacja, gdy spółka może mieć interes w szybkim spłaceniu długu. Gdy uregulowane zostaną zobowiązania wobec jednego z dwóch wierzycieli, o upadłości nie ma mowy. Zatem by uruchomić funkcję windykacyjną wniosku o ogłoszenie upadłości, musimy bardzo dobrze znać sytuację naszego dłużnika. Jeśli wiemy, że ma on tylko dwóch wierzycieli, istnieje prawdopodobieństwo, że będzie zainteresowany oddaleniem wniosku o ogłoszenie upadłości i spłaci naszą wierzytelność.

Upadłość w złej wierze

Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości odbija się często szerokim echem wśród kontrahentów. To informacja publiczna, dostępna dla wszystkich i może mieć duże przełożenie na dalsze działania biznesowe. Dlatego należy pamiętać, że nie może być nieuczciwym narzędziem w relacjach biznesowych. Wierzyciel ponosi odpowiedzialność w przypadku złożenia wniosku w złej wierze – etyczną i prawną. W takiej sytuacji nie tylko poniesie koszty tego postępowania. Dłużnikowi przysługiwać też będzie roszczenie o naprawienie szkody.

Jeśli wierzyciel planuje złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika, musi liczyć się z kosztami. Do wniosku należy dołączyć dowód opłaty od wniosku w wysokości 1000 zł oraz dowód uiszczeni zaliczki na koszty postępowania w wysokości 8266,30 zł. Wniosek o ogłoszenie upadłości należy złożyć za pośrednictwem Krajowego Rejestru Zadłużonych.

Anna Grudzień-Kurpiewska