Rodzina dostanie nagrodę jubileuszową, jeśli należała się zmarłemu pracownikowi

Nagroda jubileuszowa to szczególny przywilej płacowy pracowników, który nie ma powszechnego charakteru. Przysługuje tylko tym pracownikom, dla których świadczenie to przewidziano w normach branżowych lub w przepisach zakładowych, np. w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie wynagradzania. Powinna być wypłacana niezwłocznie po uzyskaniu do niej prawa przez pracownika, czyli z upływem okresu wymaganego do nabycia gratyfikacji za staż. W razie opóźnienia w jej uregulowaniu pracownik może się domagać od firmy odsetek ustawowych za opóźnienie, powołując się na treść art. 481 kodeksu cywilnego.

Wypłata po śmierci

W myśl art. 631 § 2 kodeksu pracy osobami uprawnionymi do świadczeń majątkowych wynikających ze stosunku pracy zmarłego pracownika są co do zasady małżonek oraz inne osoby spełniające warunki do uzyskania renty rodzinnej zgodnie z przepisami o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Są one uprawnione do świadczeń zmarłego w równych częściach. Natomiast w przypadku, gdy takich osób nie ma, prawa majątkowe ze stosunku pracy wchodzą w skład spadku po zmarłym.

Najczęściej zatem świadczenia pieniężne wynikające ze stosunku pracy zmarłego otrzymują najbliżsi członkowie jego rodziny. Przy czym prawo małżonka zmarłego pracownika do pieniędzy nie zależy od tego, czy ma on po nim uprawnienia do renty rodzinnej. Decydujące znaczenie ma tu pozostawanie w związku małżeńskim w chwili śmierci etatowca.

Jeżeli jednak po zmarłym pracowniku w ogóle nie ma osób wskazanych w art. 631 § 2 k.p. (np. umiera młoda osoba, która nie założyła jeszcze własnej rodziny i której rodzice nie uzyskali prawa do renty rodzinnej po niej), świadczenia te należy wypłacić spadkobiercom. Chodzi tu o osoby wskazane w postanowieniu sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym lub w notarialnym poświadczeniu dziedziczenia, które powinno być okazane pracodawcy (art. 1025 § 2 k.c.). Gdyby zakład odmawiał uprawnionym członkom rodziny wypłaty nagrody jubileuszowej należnej zmarłemu, mogą oni dochodzić jej przed sądem pracy.

Przykład

Pan Paweł był pracownikiem spółki budowlanej. 2 marca 2013 r. nabył prawo do nagrody jubileuszowej za 30 lat pracy. Na skutek wypadku samochodowego zmarł dwa dni później, a zakład nie przekazała jeszcze tej nagrody na jego rachunek bankowy.

Pan Paweł był żonaty i miał dwoje dzieci. Wdowa po nim zwróciła się do pracodawcy o wypłacenie należnej zmarłemu jubileuszówki. Jednak spółka odmówiła, twierdząc, że nie ma takiego obowiązku, gdyż prawo do tej nagrody wygasło ze śmiercią pracownika. Wtedy wdowa wniosła pozew do sądu pracy, żądając zasądzenia 3400 zł z odsetkami jako należną zmarłemu nagrodę jubileuszową. Sąd uwzględnił jej powództwo i zasądził tę kwotę od byłego pracodawcy pana Pawła z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

Gdy zmarł wcześniej

Bardziej problematyczne bywają sytuację, gdy długoletni pracownik zmarł np. kilka dni przez przed upływem okresu, którego przepracowanie uprawniało go do otrzymania jubileuszówki. Czy w takim przypadku rodzinie zmarłego należy wypłacić tę nagrodę?

Decydujące znaczenie mają tu przepisy wewnątrzzakładowe, tj. układy zbiorowe pracy czy regulaminy wynagradzania, które w różny sposób kształtują to zagadnienie. Jeżeli w tych przepisach brakuje postanowień normujących taką sytuację (co często się zdarza), w razie śmierci pracownika przed upływem okresu koniecznego do nabycia prawa do jubileuszówki rodzina zmarłego nie uzyska do niej prawa. Tego uprawnienia nie nabył bowiem sam zmarły.

Przykład

Pani Jolanta zmarła pięć dni przed upływem 25-letniego stażu uprawniającego ją do nagrody jubileuszowej. Jej mąż wystąpił do pracodawcy o wypłacenie mu tej nagrody, a gdy zakład odmówił, wystąpił z pozwem. Sąd jednak oddalił jego powództwo. Wskazał, że zmarła nie nabyła jeszcze prawa do nagrody jubileuszówej, w związku z czym pracodawca nie musi jej wypłacać członkom rodziny kobiety.

Kiedy się przedawni

Prawo do nagrody jubileuszowej jako świadczenie ze stosunku pracy podlega ogólnemu terminowi przedawnienia, czyli po trzech latach od dnia jej wymagalności (art. 291 § 1 k.p.). Od dnia, w którym upłynął okres zatrudnienia uprawniający do otrzymania jubileuszówki, zaczyna biec trzyletni termin przedawnienia. Dotyczy to także roszczeń członków rodziny zmarłego pracownika.

Upływ trzyletniego okresu przedawnienia powoduje, że szef może się skutecznie zwolnić z wymogu wypłaty nagrody. Podnosi wtedy zarzut przedawnienia, chyba że w tym czasie nastąpiła przerwa lub zawieszenie jego biegu, co skutko- wało przedłużeniem terminu przedawnienia.