Wzrasta kwota wolna od potrąceń

Ta nowa kwota wolna od potrąceń będzie obowiązywać, gdy pracownik ma podstawowe koszty uzyskania przychodów i złożył PIT-2. Nie ma bowiem jednej takiej kwoty. Jest ich dużo więcej i to w podziale na potrącenia obowiązkowe i dobrowolne.

[srodtytul]W obowiązkowej kolejności i wysokości[/srodtytul]

[link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=AE89BF528781D2C42167CAF23691862B?id=76037]Kodeks pracy[/link] nie pozostawia żadnej swobody przy tzw. potrąceniach obowiązkowych. W art. 87 wskazuje zarówno kolejność, jak i maksymalną wysokość potrąceń. I tak wolno pracodawcy potrącać z wynagrodzenia za pracę, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek:

1) sumy egzekwowane na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych – do wysokości 3/5 wynagrodzenia; tyle samo wynosi granica przy zbiegu potrąceń,

2) inne należności niż świadczenia alimentacyjne, egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych – do wysokości połowy wynagrodzenia,

3) zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi – do wysokości połowy wynagrodzenia,

4) kary pieniężne, nakładane przez pracodawcę w związku z odpowiedzialnością porządkową pracownika, przewidziane w art. 108 k.p. – za jedno przekroczenie lub jeden dzień nieobecności nieusprawiedliwionej kara nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary nie mogą być wyższe niż dziesiąta część wynagrodzenia, po dokonaniu potrąceń sum wymienionych w poprzednich punktach.

[ramka][b]Przykład[/b]

Pan Marian przeszarżował z zobowiązaniami. Wziął kredyty na samochód i wyposażenie, których nie jest w stanie spłacać. Komornik zgłosił się więc w imieniu banków do pracodawcy pana Mariana. Dostał jednak informację, że pan

Marian nie płaci też alimentów, więc te są w pierwszej kolejności ściągane z jego pensji. A że w sumie pracodawca może potrącić nie więcej niż 3/5 wynagrodzenia za pracę netto miesięcznie, najpierw przekaże pieniądze na alimenty, a resztę z tych 3/5 komornikowi.[/ramka]

[srodtytul]Ile ma zostać[/srodtytul]

To nie koniec ograniczeń. Musimy jeszcze pilnować, aby zostawić pracownikowi kwotę wolną. Ale tylko wtedy, gdy chodzi o egzekucję z jego pensji należności niealimentacyjnych. Przy alimentach jedyne ograniczenie to 3/5 wynagrodzenia netto, bez względu na to, ile faktycznie zostanie zatrudnionemu.

Kwota wolna dla pracownika pełnoetatowego wynosi:

- minimalne wynagrodzenie za pracę netto przy potrącaniu należności innych niż alimentacyjne na mocy tytułów wykonawczych,

- 75 proc. minimalnego wynagrodzenia netto – zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi,

- 90 proc. minimalnego wynagrodzenia netto – kar pieniężnych przewidzianych w art. 108 kodeksu pracy.

Z art. 87[sup]1[/sup] k.p. nie wynika, aby kwota wolna była rzeczywiście minimalnym wynagrodzeniem za pracę netto. Przepis ten każe odliczać tylko składki na ubezpieczenia społeczne finansowane ze środków ubezpieczonego oraz zaliczki na podatek dochodowy.

Do tego sprowadziły ją jednak interpretacje resortu pracy i Państwowej Inspekcji Pracy ([b]zobacz [link=http://www.rp.pl/artykul/77510,153244_Stanowisko_Departamentu_Prawnego_w_Glownym_Inspektoracie_Pracy_z_16_pazdziernika_2007_r___GPP_416_4560_465_07_PE__w_sprawie_kwoty_wolnej_od_potracen.html]stanowisko Departamentu Prawnego w Głównym Inspektoracie Pracy z 16 października 2007 r., GPP-416-4560-465/07/PE[/link], oraz [link=http://www.rp.pl/artykul/77510,153241_Stanowisko_Departamentu_Prawa_Pracy_w_Ministerstwie_Pracy_i_Polityki_Spolecznej_z_16_pazdziernika_2007_r__w_sprawie_potracen.html]stanowisko Departamentu Prawa Pracy w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej z 16 października 2007 r.[/link][/b]).

W ich opinii minimalną pensję powinniśmy pomniejszyć jeszcze o składkę zdrowotną. W konsekwencji ustalamy kwotę wolną tak, jakbyśmy po prostu liczyli minimalną pensję netto (patrz ramka niżej)

[b][link=http://www.rp.pl/galeria/6,1,402991.html]Zobacz wysokość minimalnych pensji netto: przy podstawowych kosztach uzyskania przychodu, przy podwyższonych kosztach uzyskania przychodu, dla niektórych niepełnoetatowców[/link][/b]

[srodtytul]Kiedy zmniejszamy, a kiedy nie[/srodtytul]

Wskazane pułapy kwot wolnych stosujemy także, gdy pracownik przepracuje tylko część miesiąca i za tę część otrzymuje pensję (por. [b]stanowisko Departamentu Głównego Inspektoratu Pracy z 3 lipca 2008 r., GPP-306-4560-457/08/PE[/b]). Bez żadnego proporcjonalnego zmniejszania. To stosujemy tylko u niepełnoetatowców.

W ich wypadku obniżamy kwoty wolne proporcjonalnie do wymiaru ich czasu pracy (art. 87[sup]1[/sup] § 2 k.p.).

[b][link=http://www.rp.pl/galeria/6,3,403008.html]Zobacz, jakie kwoty są wolne od potrąceń dla niepełnoetatowców[/link][/b]

[ramka][b]Przykład[/b]

Pani Mariola zacznie pracę na umowę o pracę od 11 stycznia 2010 r. Ponieważ z przedłożonego przez nią świadectwa pracy wynika, że ma zajęcie komornicze, nowy szef zawiadomi komornika i byłą firmę o jej zatrudnieniu.

Jej wynagrodzenie za cały miesiąc zostało ustalone na 1350 zł brutto, a za przepracowaną część stycznia pracodawca naliczy jej 944,88 zł brutto (160 godzin do przepracowania w całym miesiącu, z czego pani Mariola nie pracowała przez 48 godzin):

- 1350 zł : 160 godzin = 8,44 zł

- 8,44 zł x 48 godzin = 405,12 zł

- 1350 zł – 405,12 zł = 944,88 zł

Netto pani Marioli będzie się należało za ten miesiąc 724,96 zł (podstawowe koszty uzyskania przychodów i złożony PIT-2). A to oznacza, że pracodawca nie będzie mógł potrącić z tej sumy ani złotówki dla komornika.

Musi jej bowiem zostawić kwotę wolną od potrąceń w wysokości 984,15 zł, a ta przewyższa faktycznie wypłacane wynagrodzenie.[/ramka]