Opis i jednostka miary
Towar handlowy powinien być określony szczegółowo. Prawidłowo brzmiący zapis w spisie powinien brzmieć np.: używane – koszula męska, trzewiki męskie, płaszcz damski, bluzka damska, pasek skórzany damski. Można użyć jeszcze bardziej szczegółowych określeń, podając markę czy rodzaj materiału, rozmiar odzieży. Mając jednak na uwadze to, że praktycznie każdy egzemplarz odzieży w second handzie jest unikatowy, oznaczałoby to konieczność objęcia spisem od kilkuset do nawet tysiąca i więcej pozycji. W praktyce spis może sprowadzać się do kilku bądź kilkunastu pozycji. Wszystko zależy od tego, w jaki sposób towar jest nabywany. Izba Skarbowa w Łodzi w interpretacji z 31 października 2013 r. (IPTPB1/415-519/13-2/DS) wyjaśniła, że podatnik przy sporządzaniu spisu z natury powinien uwzględnić jednostkę miary użytą do ustalenia ceny zakupu, niezależnie od jednostek, w których towar jest oferowany do sprzedaży przez podatnika klientom. Przedsiębiorca powinien sporządzić spis z natury, posługując się takimi samymi jednostkami, w jakich nabywa towar. Innymi słowy: jeżeli zakup miał miejsce w jednostkach masy, np. kilogramach, to i spis z natury tego towaru powinien być dokonany w kilogramach. Jeżeli natomiast, nabycie zostało wykonane w sztukach, to w tej samej jednostce powinien być sporządzony spis.
Spis może ujmować odzież używaną w różnych jednostkach, np. zarówno w kilogramach, jak i sztukach, jeżeli tylko podatnik kupuje ją zarówno na kilogramy, jak i na sztuki. Ważne jest, aby towar uwzględniany w spisie był wykazywany w jednostce miary, w której został nabyty. Nie ma przy tym znaczenia to, w jakiej jednostce towar ten jest oferowany na sprzedaż.
Przykład
Pani Ola prowadzi second hand. Odzież nabywa wyłącznie w kilogramach. Po dostarczeniu towaru do sklepu odzież j est segregowana i dzielona na dwie kategorie. Pierwsza to tzw. odzież na wagę – klient wybiera odzież, która następnie jest ważona, a cena do zapłaty uzależniona jest od jej masy. Tak oferowane są na sprzedaż egzemplarze w gorszym stanie, uszkodzone, zabrudzone. Druga kategoria to odzież markowa, niepowtarzalna, atrakcyjna, która sprzedawana jest w określonej cenie za każdy egzemplarz (sztukę). Każda sztuka odzieży w tej grupie posiada własną cenę jednostkową, niezależnie od jej wagi – jest tzw. odzież wyceniona. Bez względu na stosowany podział odzieży na cele sprzedaży spis z natury powinien być sporządzony w kilogramach, tj. w jednostce miary, w jakiej nastąpił zakup odzieży.
Kontynuacja metody wyceny
Przedsiębiorca nie może dowolnie zmieniać sposobu wyceny. Raz zakupiony towar w kilogramach przy kolejno sporządzanych spisach w poszczególnych latach podatkowych powinien być zawsze wyceniany w tej samej jednostce, tj. w kilogramach. Podatnik nie powinien zmieniać sposobu ujęcia towaru np. na sztuki. Zwraca na to uwagę Izba Skarbowa w Katowicach w interpretacji z 11 lutego 2014 r. (IBPBI/1/415-1134/13/AP). Organ podatkowy wyjaśnił, że jeżeli w spisie z natury sporządzonym na dzień zaprowadzenia ewidencji, jak i w spisach z natury sporządzonych na koniec poprzednich lat podatkowych podatnik ujmował towary handlowe w kilogramach, to te same zasady powinien kontynuować w kolejnych latach podatkowych. Jeżeli jednak w sporządzonych uprzednio spisach z natury nabyte towary handlowe ujmowane były według asortymentu (wg sztuk), to również w ten sposób towary te powinny zostać ujęte w spisach z natury sporządzanych aktualnie.
Nie zawsze cena rynkowa
Przepisy rozporządzenia ministra finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów regulują zasady wyceny spisu w sposób odmienny niż w przypadku ryczałtowców >patrz ramka. Do wyceny można zastosować cenę rynkową zgodnie z § 29 ust. 1 rozporządzenia tylko w sytuacji, gdy ceny rynkowe są niższe od cen zakupu lub nabycia.
Przepisy nie określają zasad wyceny i ujmowania w księdze towarów nabytych nieodpłatnie np. na zagranicznych wystawkach. Izba Skarbowa w Łodzi w interpretacji z 11 października 2011 r. (IPTPB1/415- 91/11-2/AG) podkreśliła, że zapisy dotyczące nieodpłatnego nabycia towarów używanych przeznaczonych w Polsce do odsprzedaży powinny znaleźć odzwierciedlenie w kol. 6 (opis zdarzenia gospodarczego) i 16 (uwagi) podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Dokonane zapisy pełnią funkcję informacyjną. Nabyty towar nie powinien być księgowany w kolumnie 10. Zgodnie objaśnieniami do podatkowej księgi przychodów i rozchodów kolumna 10 jest przeznaczona do wpisywania zakupu materiałów oraz towarów handlowych według cen zakupu. Cena zakupu, czyli cena, jaką nabywca płaci za zakupione składniki majątku, w tym przypadku nie występuje. Wskazówek dotyczących ewidencjonowania tak nabytych towarów handlowych należy szukać w interpretacjach indywidualnych. Izba Skarbowa w Bydgoszczy w interpretacji z 8 stycznia 2013 r. (ITPB1/415-1110/12/DP) wyjaśniła, że w momencie otrzymania nieodpłatnie towaru stanowiącego towar handlowy w prowadzonej działalności gospodarczej podatnik powinien wycenić go zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o PIT.
