W jaki sposób płaci podatek Polak pracujący za granicą

Dla opodatkowania wynagrodzenia, które polski obywatel uzyskał z innego kraju, ma znaczenie, czy osoba ta podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu oraz co wynika z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Czasami jednak pracownik musi sam wpłacać zaliczki.

Przykład

Pan Krzysztof prowadzi w Polsce ?działalność gospodarczą ?w zakresie doradztwa dla przedsiębiorców i prowadzenia szkoleń. W związku z tym zatrudnił pana Jana Kwiatkowskiego do świadczenia pomocy prawnej. Pan Jan Kwiatkowski mieszka na stałe ?w Polsce. Jednocześnie pan Kwiatkowski zawarł umowę ?o pracę z niezależną spółką mającą siedzibę w Anglii. ?Praca jest wykonywana ?w Polsce. Pan Jan dokonuje analiz ekonomicznych oraz badania rynku i swoje opracowania wysyła do Anglii. Wynagrodzenie wynosi 2000 zł i przekazywane jest w walucie polskiej na konto bankowe ?w Polsce. Gdzie jest opodatkowane to wynagrodzenie? Czy na polskim przedsiębiorcy ciążą jakieś obowiązki związane ?z otrzymywanym przez pracownika wynagrodzeniem ?z Anglii?

Do opodatkowania wynagrodzenia osoby mającej polską rezydencję ma w tym przypadku zastosowanie konwencja polsko-angielska ?w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. Według art. 14 ust. 1 i 2 tej umowy dochody uzyskane z pracy wykonywanej ?w Polsce podlegają opodatkowaniu w Polsce >patrz ramka.

Potwierdza to również interpretacja Izby Skarbowej w Warszawie z 18 grudnia 2009 r. (IPPB4/415-598/09-4/SP). Czytamy w niej, że „Wnioskodawczyni zamierza pozostać na stałe w Polsce, jednak nie wyklucza wyjazdu na stałe za granicę. Wnioskodawczyni posiada obywatelstwo polskie. O ile jej wiadomo, nie posiada certyfikatu rezydencji Polski ani Wielkiej Brytanii. Oprócz dochodów ?z tytułu wykonywania telepracy na rzecz pracodawcy angielskiego wnioskodawczyni nie uzyska żadnych innych dochodów podlegających opodatkowaniu w Polsce. Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, iż wnioskodawczyni będzie ?w Polsce podlegała nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, tj. od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów".

Co z zaliczkami

Podstawą wpłaty zaliczek na podatek dochodowy jest art. 44 ust. 1a pkt 1 ustawy ?o PIT.

Dochód uzyskiwany z pracy wykonywanej w Polsce na rzecz zagranicznej firmy jest traktowany jako dochód ze stosunku pracy z zagranicy bez pośrednictwa płatnika. Wobec tego pracownik jest zobowiązany samodzielnie, bez wezwania, wpłacać ?w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy zgodnie ?z art. 44 ust. 3a ustawy o PIT.

Pracownik musi zatem wpłacić zaliczkę na podatek w terminie do 20 dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni, a za grudzień ?– w terminie złożenia zeznania podatkowego. Do uzyskanego dochodu musi zastosować najniższą stawkę podatkową. Za dochód uważa się uzyskane w ciągu miesiąca przychody pomniejszone ?o zryczałtowane koszty uzyskania przychodu oraz zapłacone w danym miesiącu składki na ubezpieczenie społeczne, o których mowa ?w art. 26 ust. 1 pkt 2 lub 2a (polskie składki ZUS oraz składki zapłacone zgodnie ?z przepisami obowiązującymi w innych państwach UE lub EOG, lub w Szwajcarii).

Obliczoną zaliczkę zmniejsza się o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej w danym miesiącu ze środków podatnika.

Zasady obliczania zaliczki ze stosunku pracy bez pośrednictwa płatnika są takie same jak pobór i zapłata zaliczki przez zakład pracy jako płatnika. Różnica polega na tym, że zaliczkę musi obliczyć i wpłacić do urzędu sam pracownik, a nie pracodawca, który jest płatnikiem i wykonuje czynności za podatnika.

Przykład

Założenie: podatnik Adam Kowalski otrzymuje z zagranicy wynagrodzenie brutto ?w wysokości 2700 zł.

Obliczenie zaliczki, którą podatnik sam musi odprowadzić do urzędu skarbowego:    ? ?kwota zmniejszająca podatek:?46,34 zł

- ?składka emerytalna: ?(9,76 proc.) 263,52 zł

- ?składka rentowa: (1,5 proc.)?40,50 zł

- ?składka chorobowa: ?(2,45 proc.) 66,15 zł

- ?razem składki na ubezpieczenia społeczne:?370,17 zł

- ?składka na ubezpieczenie zdrowotne: (9 proc.)?209,68 zł

- ?składka na ubezpieczenie zdrowotne podlegająca odliczeniu: (7,75 proc.)?180,56 zł

- ?koszty uzyskania przychodu:?111,25 zł

- ?podstawa obliczenia zaliczki:?2218,58 zł

- ?zaliczka do urzędu skarbowego:  ?172,00 zł

- ?wynagrodzenie netto:?1948,15 zł

Po zakończeniu roku pracownik ma obowiązek wykazać uzyskany dochód w zeznaniu podatkowym, które musi złożyć w urzędzie skarbowym właściwym dla swojego miejsca zamieszkania. Ma na to czas do 30 kwietnia następnego roku po roku podatkowym.

Gdy trzeba wyjechać do pracy

Może się także zdarzyć, że podatnik wyjedzie z Polski ?i świadczy pracę za granicą, uzyskując wynagrodzenie ?w walucie obcej, np. w euro.

W takim przypadku po powrocie do kraju podatnik musi wykazać osiągnięty za granicą dochód w zeznaniu podatkowym PIT-36 oraz ?w załączniku do zeznania PIT/ZG. Ma na to czas także do 30 kwietnia następnego roku po roku, w którym uzyskał dochody.

Przykład

Pani Ewelina Wiśniewska, zamieszkała na stałe w Polsce, zawarła umowę o pracę na okres jednego roku z firmą holenderską z siedzibą ?w Holandii w celu wykonywania usług informatycznych. Praca jest wykonywana w Holandii ?i wynagrodzenie jest wypłacane w Holandii w euro. Podatek ?i składki są płacone za granicą. Czy pani Ewelina musi uzyskany dochód z Holandii rozliczyć ?w Polsce?

W celu uniknięcia podwójnego opodatkowania w Polsce ?i w Holandii dla obliczenia podatku pani Ewelina musi zastosować metodę proporcjonalnego odliczenia. Metoda ta wynika z art. 23 ust. 5 lit. a) ww. konwencji polsko-holenderskiej. Polega ona na tym, że jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce osiąga dochód, który zgodnie ?z postanowieniami tej ?konwencji może być opodatkowany w Niderlandach, to Rzeczpospolita Polska zezwoli na odliczenie ?od podatku od dochodu tej osoby kwoty równej podatkowi od dochodu zapłaconego ?w Niderlandach. Takie odliczenie nie może jednak przekroczyć tej części podatku od dochodu, jaka została obliczona przed dokonaniem odliczenia i która odpowiada tej części dochodu, która może być opodatkowana w Niderlandach.

A więc metoda ta oznacza, ?że dochód osiągany za granicą jest opodatkowany w Polsce, ?ale od podatku należnego ?w Polsce naliczonego od całości dochodów należy odliczyć podatek zapłacony za granicą. Podatek zapłacony ?od dochodów za granicą ?może być odliczony ?w wysokości podatku, ?jaki byłby zapłacony z tego tytułu w Polsce.

Należy uwzględnić diety

W celu obliczenia dochodu przychód z zagranicy należy pomniejszyć o kwotę odpowiadającą 30 proc. równowartości diety z tytułu podróży służbowej za granicą za każdy dzień pobytu pracownika za granicą, w którym pracownik pozostawał w stosunku pracy. Na ten temat pisaliśmy w „Prawie ?i Praktyce" z 22 stycznia, ?str. >D5.

Przychody pomniejszone ?o diety należy przeliczyć na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.