Wspólnicy przekształcanej spółki płacą PIT od agio

Tak stwierdziła [b]Izba Skarbowa w Poznaniu w interpretacji z 13 grudnia 2010 r. (ILPB2/415-1017/09/10-S/JK).[/b]

Planowane jest przekształcenie spółki kapitałowej w spółkę osobową w trybie art. 551 i następnych [link=http://akty-prawne.rp.pl/Dokumenty/Ustawy/2000/DU2000Nr%2094poz1037a.asp]kodeksu spółek handlowych[/link].

W spółce z o.o. nie występuje niepodzielny zysk z lat poprzednich, jednak kapitał zapasowy jest większy od zakładowego na skutek tego, że wkłady zostały wniesione „z premią”.

W związku z tym [b]spółka powzięła wątpliwość dotyczącą opodatkowania nadwyżki (agio) znajdującej się w kapitale zapasowym spółki w momencie jej przekształcenia[/b].

Przedstawiając swoje stanowisko, spółka podkreśliła, że przepisy [link=http://akty-prawne.rp.pl/Dokumenty/Ustawy/2010/DU2010Nr%2051poz%20307a.asp]ustawy o PIT[/link] nie przewidują opodatkowania nadwyżki wniesionej na kapitał zakładowy spółki w momencie jej powstania w wyniku przekształcenia. I choć sformułowanie „inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych” w art. 17 ust. 1 pkt 4 tej ustawy otwiera katalog przychodów, to nie należy interpretować go rozszerzająco.

Izba nie zgodziła się z tym. Wskazała, że zgodnie z tym przepisem dojdzie do powstania przychodu, ponieważ wskutek restrukturyzacji nastąpi zwiększenie kapitału zakładowego spółki przekształconej, a tym samym nie zostanie zachowana tożsamość wkładów wspólników (w stosunku do ich wkładów do spółki przekształcanej).

[i]Autor jest konsultantem w Zespole Zarządzania Wiedzą PwC[/i]

[ramka][b]Komentuje Witold Adamowicz, menedżer w Dziale Prawnopodatkowym PwC[/b]

Interpretację izby należy uznać za nieprawidłową. Jest ona sprzeczna z art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PIT i z sensem ekonomicznym przekształcenia.

Wartość agio emisyjnego nie powinna podlegać opodatkowaniu w momencie przekształcenia. Nie można się zgodzić ze stwierdzeniem izby, że wskutek przekształcenia dojdzie do zwiększenia kapitału zakładowego spółki przekształconej, bo spółka jawna często nie ma takiego kapitału, tylko kapitał podstawowy.

Nietrafny jest zatem argument izby o braku tożsamości wkładów wspólników do spółki jawnej i ich wkładów do spółki z o.o. Po przekształceniu wartość wkładów wspólników w spółce jawnej będzie równa wartości wkładów wniesionych do spółki z o.o. (składającej się z wartości nominalnej udziałów powiększonej o agio emisyjne). Wspólnicy nie otrzymają zatem żadnego przysporzenia do opodatkowania.

Mimo brzmienia art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT, wskazującego na otwarty charakter katalogu przychodów, interpretacja izby nakazująca opodatkowanie agio emisyjnego na moment przekształcenia jest niedopuszczalną interpretacją rozszerzającą tego przepisu.

Do końca 2008 r. w przypadku przekształcenia spółki kapitałowej w osobową były wątpliwości, czy zyski z lat ubiegłych, które nie zostały wypłacone jako dywidenda, powinny podlegać opodatkowaniu jako przychody z udziału w zyskach osób prawnych.

Za ich nieopodatkowaniem przemawiało to, że na moment przekształcenia udziałowiec nie dostawał żadnego faktycznego przysporzenia, tylko jego udział w spółce kapitałowej zostawał zamieniony na wkład w spółce osobowej o tej samej wartości rynkowej.

Faktyczne przysporzenie mogło nastąpić dopiero w momencie wycofania wkładu z takiej spółki przez wspólnika. Potwierdził to m.in. [b]NSA w wyroku z 15 stycznia 2009 r. (II FSK 1452/07)[/b].

Niemniej, ponieważ wycofanie wkładu przez wspólnika zasadniczo było traktowane jako transakcja nieopodatkowana, ustawodawca zdecydował się na usunięcie tej możliwości wytransferowania zysków ze spółki bez opodatkowania przez uregulowanie od 1 stycznia 2009 r., że zyski niepodzielone w spółce kapitałowej są przychodem z udziału w zyskach osób prawnych na moment przekształcenia.

Nieprawidłowe jest również stwierdzenie izby, że art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PIT nie ma w tej sprawie zastosowania. Moim zdaniem ma, wskazuje bowiem, jaki dokładnie dochód ustawodawca chciał opodatkować na moment przekształcenia spółki kapitałowej w osobową. Wnioskując a contrario, opodatkowanie agio emisyjnego na moment przekształcenia nie było zamiarem ustawodawcy.[/ramka]