Wraz z deklaracją podatkową, w której następuje korekta podatku należnego, trzeba złożyć zawiadomienie o korekcie adresowane do właściwego dla siebie urzędu skarbowego, wraz z podaniem kwot korekty.
Nie ma wzoru takiego zawiadomienia. W ustawie o VAT nie ma też wprost zapisanego wymogu, aby było to zawiadomienie pisemne. W praktyce podatnicy dołączają do deklaracji zawiadomienie sporządzone właśnie w tej formie.
W ciągu siedmiu dni od dnia korekty należnego VAT trzeba też o tym zawiadomić dłużnika. Wynika to z tego, że skorzystanie przez wierzyciela z ulgi na złe długi wymaga korekt w podatku VAT po stronie dłużnika. Musi więc on wiedzieć, czy wierzyciel ostatecznie skorzystał z ulgi na złe długi.
Kopia tego zawiadomienia powinna być przesłana do właściwego dla podatnika (wierzyciela) urzędu skarbowego.
[srodtytul]Dłużnik nie płaci i koryguje VAT...[/srodtytul]
Obowiązki dłużnika określa art. 89b ustawy o VAT. Po otrzymaniu zawiadomienia o zamiarze skorzystania z ulgi na złe długi i nieuregulowaniu należności w terminie 14 dni dłużnik jest obowiązany do odpowiedniego pomniejszenia podatku naliczonego podlegającego odliczeniu.
W razie jego braku musi odpowiednio powiększyć kwotę podatku należnego, o kwotę VAT wynikającą z nieuregulowanych faktur. Odbywa się to poprzez korektę deklaracji za okres, w którym odliczył ten podatek. Korekta powoduje powstanie zaległości podatkowych i konieczność zapłacenia odsetek od zaległości.
Jeżeli dłużnik częściowo ureguluje należności przed upływem terminu 14 dni, korekta dotyczy podatku naliczonego przypadającego na nieuregulowaną część.
[srodtytul]…może jednak zmienić zdanie[/srodtytul]
A co w sytuacji, gdy dłużnik zapłaci wierzytelność już po sporządzeniu korekty przez wierzyciela? Ma wtedy prawo do zwiększenia kwoty VAT naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym uregulował należność.
[wyimek][b]7 dni[/b] Tyle czasu mamy na zawiadomienie dłużnika o korekcie VAT. [/wyimek]
W razie częściowego uregulowania należności VAT naliczony może zwiększyć w odniesieniu do tej części. Z kolei wierzyciel ma obowiązek w takim wypadku zwiększyć podatek należny w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana. W razie częściowego jej uregulowania podatek należny zwiększa się w odniesieniu do tej części.
[srodtytul]Nie każdy może skorzystać[/srodtytul]
Z ulgi na złe długi nie można skorzystać, jeżeli faktury VAT nie zapłacił dłużnik mający związki z wierzycielem. Mogą to być np. związki rodzinne lub kapitałowe (szczegółowo określa je art. 32 ust. 2 – 4 ustawy o VAT). Próg, od którego traktujemy wierzyciela i dłużnika jako podmioty powiązane kapitałowo, wynosi co najmniej 5 proc. wszystkich praw głosu kontrolowanych nie tylko bezpośrednio, ale i pośrednio.
[ramka][b]Przykład[/b]
Spółka akcyjna A jest właścicielem 100 proc. udziałów w spółce z o.o. B. Z kolei spółkaz o.o. B ma prawo do 10 proc. głosów w spółce akcyjnej C. A sprzedała towary C za 4,5 mln zł, która ostatecznie nie zapłaciła należności. A nie może skorzystać z ulgi na złe długi, bo pośrednio kontroluje 10 proc. głosów na zgromadzeniu akcjonariusza swojego dłużnika.[/ramka]
[ramka][b]Jak było kiedyś[/b]
Przed 1 grudnia 2008 r. warunkiem skorzystania z ulgi na złe długi było odpisanie wierzytelności jako nieściągalnej do kosztów uzyskania przychodu. Czyli także na potrzeby VAT nieściągalność musiała zostać udokumentowana tak, jak tego wymagają przepisy ustaw o podatkach dochodowych.
Przedsiębiorca musiał więc uzyskać postanowienie o nieściągalności, postanowienie sądu wydane według przepisów prawa upadłościowego lub sporządzić protokół (stosowany w bardzo ograniczonym zakresie). Z wyjątkiem protokołu, pozyskanie tych dokumentów jest długotrwałym procesem. Uwzględniając dodatkowe warunki skorzystania z ulgi na złe długi, łatwo zrozumieć, dlaczego jeszcze rok temu nie cieszyła się ona popularnością.
Teraz się to zmieniło. [/ramka]
[ramka][b]Gdy kontrahent nie przyjął faktury[/b]
Dłużnik nie przyjął faktury. Czy ma to wpływ na ulgę na złe długi? Na przykład przedsiębiorcy spierają się o to, czy usługa została dobrze wykonana. Zleceniodawca (dłużnik) nie akceptuje jakości prac. Wykonawca (wierzyciel) uważa, że wykonał prawidłowo zlecenie i domaga się płatności. Wystawia fakturę, wysyła ją pocztą, list wraca nieodebrany. Po upływie 180 dni od terminu płatności wierzyciel może skorzystać z ulgi na złe długi.
Taką sprawę rozpatrzyła [b]Izba Skarbowa w Warszawie (interpretacja z 10 lipca 2009 r., IPPP2/443-658/09-2/KK)[/b]. Zdaniem izby to, że zleceniodawca nie uznał faktury i nie ma jej oryginału w swojej dokumentacji, nie wpływa na skorzystanie przez wierzyciela z możliwości rozliczenia podatku w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności. Faktury dokumentują czynności, które zostały wykonane i podlegały VAT. To, że nabywca nie przyjął faktur, nie ma wpływu na prawo do korekty podatku należnego, gdy spełnione są wszystkie przesłanki wynikające z art. 89a ustawy o VAT. [/ramka]
