Przedsiębiorcy, którzy wybierają zwolnienie z podatku ze względu na wielkość sprzedaży w poprzednim roku podatkowym, mają obowiązek prowadzić ewidencję sprzedaży VAT. Wpisują do niej utarg z każdego dnia. Zapisu dokonują po zakończeniu sprzedaży w danym dniu, nie później niż przed sprzedażą w dniu następnym. Wszystko po to, by precyzyjnie określić dzień przekroczenia kwoty granicznej i utraty zwolnienia z VAT (wielkość obrotu uprawniająca do korzystania ze zwolnienia w VAT wynosi 50 000 zł). Ze zwolnienia określonego w art. 113 ustawy o VAT nie mogą skorzystać podatnicy karty podatkowej sprzedający wyroby z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali oraz towary opodatkowane podatkiem akcyzowym (z licznymi jednak wyjątkami wymienionymi w tym przepisie). Zwolnieni z VAT ze względu na wielkość sprzedaży nie mogą być również podatnicy świadczący usługi jubilerskie.
Przedsiębiorcy, tracąc prawo do zwolnienia albo z niego rezygnując, podlegają wszystkim przepisom dotyczącym podatników VAT. Oznacza to, że muszą prowadzić ewidencję dostaw i nabyć, składać deklaracje VAT oraz obliczać i wpłacać podatek na rachunek urzędu skarbowego. Mogą też, o ile są tzw. małymi podatnikami, wybrać kasową metodę rozliczeń i składać deklaracje kwartalne. Małym podatnikiem w rozumieniu ustawy o VAT jest taki podatnik, u którego wartość sprzedaży brutto (netto + podatek) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 800 000 euro (3 014 000 zł). Dla podatników osiągających wynagrodzenie prowizyjne kwota ta jest niższa i wynosi 113 000 zł.
Żadnych ewidencji nie muszą natomiast prowadzić podatnicy, którzy wykonują wyłącznie czynności zwolnione z VAT. W wypadku podatników karty podatkowej będzie to dotyczyło m.in. lekarzy świadczących usługi w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego i nauczycieli udzielających korepetycji.
Podatnicy świadczący usługi taksówek osobowych, w tym także ci, którzy w zakresie podatku dochodowego wybrali kartę, mogą skorzystać z uproszczonego rozliczania VAT, ryczałtowego, przy stawce podatku 3 proc. Przedsiębiorcy ci nie mogą oczywiście korzystać z odliczania podatku naliczonego, bo występuje u nich tylko jeden rodzaj VAT – do zapłaty. Deklaracja, którą składają, jest zatem znacznie uproszczona.
Aby skorzystać z tej formy opodatkowania, należy pisemnie zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego o swojej decyzji. Podatnicy mają na to czas do końca miesiąca poprzedzającego okres korzystania z ryczałtu.
