Natomiast zgodnie ze stanowiskiem przeciwnym podstawą opodatkowania powinna być wartość rynkowa towarów lub usług pomniejszona o VAT – zgodnie z uchylonym art. 29. ust. 9 ustawy o VAT (przykładowo interpretacja Izby Skarbowej w Poznaniu z 3 grudnia 2013 r., ILPP2/443-840/13-2/EN, interpretacja Izby Skarbowej w Warszawie z 30 października 2013 r., IPPP2/443-216/12/13-5/S/RR, jak również wyrok NSA z 19 grudnia 2012 r., FSK 211/12). Na poglądach wynikających z tego stanowiska zdawał się opierać wnioskodawca w przedmiotowej sprawie.
W związku z istnieniem sprzecznych stanowisk, Rzecznik Praw Obywatelskich w drugiej połowie 2013 r. wystąpił do NSA o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego w zakresie sposobu określenia podstawy opodatkowania w przypadku aportu niepieniężnego do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. NSA odmówił wprawdzie wydania uchwały (postanowienie z 31 marca 2014 r., I FPS 6/13). Niemniej w uzasadnieniu postanowienia o odmowie wydania uchwały odniósł się merytorycznie do przedstawionego zagadnienia, stwierdzając, że do określenia podstawy opodatkowania znajdzie zastosowanie ówczesny art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, więc będzie nią suma wartości nominalnej udziałów stanowiących kwotę należną.
W tym kontekście należy również zwrócić uwagę na nowelizację ustawy o VAT, która weszła w życie 1 stycznia 2014 r. W wyniku tej nowelizacji uchylono m.in. jej dotychczasowy art. 29 i dodano nowy art. 29a. W nowym artykule wprowadzono treść będącą odpowiednikiem obowiązującego do końca 2013 r. art. 29 ust. 1, nie wprowadzono natomiast odpowiednika art. 29 ust. 9 ustawy o VAT. Jak czytamy w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej (Sejm RP VII kadencji, druk nr 8905), art. 29 ust. 9 ustawy o VAT był niezgodny z Dyrektywą 2006/112/WE.
Zgodnie z art. 73 tej dyrektywy podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia. Co istotne, dyrektywa w tym zakresie nie pozostawia państwom członkowskim swobody w wyborze reguły ustalania podstawy opodatkowania.
W konsekwencji organ podatkowy w przedmiotowej sprawie słusznie uznał, że podstawą opodatkowania z tytułu aportu będzie wartość nominalna udziałów otrzymanych w zamian za wkład niepieniężny (tj. zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT - wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej). Stanowisko wnioskodawcy, zmierzające do uznania, że podstawa opodatkowania w przypadku aportu powinna być określona m.in. na podstawie sumy wartości przedmiotu aportu, nie znajduje uzasadnienia w obecnie obowiązujących przepisach ustawy o VAT. Co więcej, nawet gdyby ustawodawca wprowadził do obecnie obowiązujących przepisów odpowiednik nieobowiązującego już art. 29 ust. 9 ustawy o VAT, stanowisko takie byłoby nieprawidłowe m.in. ze względu na zasadę prowspólnotowej wykładni przepisów krajowych.
Współautorem komentarza jest Michał Kilijański, doradca podatkowy, menedżer w dziale doradztwa podatkowego EY w zespole podatków pośrednich
