VAT: Kompleksowe świadczenie to tylko nocleg ze śniadaniem

Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się na objęcie jedną stawką VAT wszystkich usług dodatkowych oferowanych w ramach pakietu hotelowego (sygnatura akt: I FSK 1758/12).

We wniosku o interpretację podatnik wyjaśnił, że prowadzi m.in. działalność hotelową z restauracją. Towarzyszą jej usługi uboczne. W ramach aktywizacji sprzedaży oferuje wszystkie w formie kompleksowej oferty nazwanej pakietami. W październiku 2011 r. przedsiębiorca podpisał umowy o współpracy z firmami dysponującymi internetowymi platformami zakupowymi. Upoważnił je do oferowania w jego imieniu i sprzedaży usług hotelowych w formie pakietów w obniżonej cenie, w ustalonych przez niego terminach promocji. Z wniosku wynikało, że kontrahenci wystawiają na rzecz nabywców pakietów kupony lub vouchery oraz inkasują za nie należności. Kupony (vouchery) upoważniają do skorzystania z usług określonych w pakietach. Pakiety zawierają kompleks usług hotelowych: usługi noclegowe, gastronomiczne oraz usługi uboczne, np. kąpiel w wannie z hydromasażem. W ofercie gastronomicznej oprócz posiłków są napoje oraz wino.

Podatnik zapytał m.in., czy wszystkie usługi składające się na pakiet można opodatkować jedną obniżoną stawką VAT w wysokości 8 proc. Sam uważał, że zarówno usługi noclegowe, jak i towarzyszące mieszczą się w grupowaniu PKWiU 55.10.10 „Usługi noclegów i usługi towarzyszące świadczone przez hotele, motele, pensjonaty i inne obiekty". Dlatego do wszystkich zastosowanie ma 8-proc. stawka określona w załączniku nr 3, poz. 163 ustawy o VAT.

Fiskus odpowiedział, że nie ma takiej opcji. Urzędnicy zwrócili uwagę, że na każdy hotel nałożony został jedynie obowiązek podawania śniadań. Uwzględniając zatem standardy w hotelach, jedynie usługa gastronomiczna w postaci podania śniadania stanowi integralną część usługi noclegowej. Dodatkowe świadczenia typu: kolacja, wino, woda mineralna czy kąpiel w wannie z hydromasażem to odrębne świadczenia, które mogą być wykonywane niezależnie od usługi noclegowej. Dlatego w ocenie fiskusa świadczenia te nie są ze sobą tak ściśle powiązanie, żeby w sensie gospodarczym tworzyły całość.

Przedsiębiorca nie zgodził się z taką wykładnią. W skardze tłumaczył m.in., że żadna z czynności wykonywanych w ramach pakietu nie jest odrębnie wyceniana. Nie można więc ustalić ceny dla każdej z nich. Cena pakietu jest ustalona jako wartość łączna i nie ma możliwości rezygnacji z niektórych czynności i zwrotu niewykorzystanych kwot. Ponadto skarżący podkreślał, że dla nabywcy kupno pakietu ma sens oraz wartość ekonomiczną tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy nabędzie on świadczenie główne (usługa noclegowa) i pomocnicze, które je uatrakcyjnia.

Co do stawki VAT na pakiety hotelowe skarga okazała się skuteczna. W tej części Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyznał rację skarżącemu i uchylił interpretację. Odwołując się do orzecznictwa europejskiego, WSA uznał, że wszystkie świadczenia z pakietów to usługa kompleksowa.

Fiskus zaskarżył to rozstrzygnięcie i ostatecznie to on wygrał. Przede wszystkim NSA zauważył, że procedura sądowoadministracyjna nie przewiduje możliwości częściowego uchylenia interpretacji.

Co do meritum sąd kasacyjny przyznał rację fiskusowi. NSA nie miał wątpliwości, że w sprawie należało odwołać się do orzecznictwa TSUE dotyczącego świadczeń kompleksowych. Ani bowiem VI dyrektywa, ani obecnie obowiązująca dyrektywa 112 nie definiują tego pojęcia. W ocenie sądu kasacyjnego WSA źle je jednak zastosował.

– Usługą podstawową o charakterze kompleksowym jest nocleg ze śniadaniem – mówił sędzia NSA Marek Kołaczek.

Do nich ma zastosowanie jedna stawka VAT. Inne świadczenia uzupełniające ofertę hotelową, takie jak zabiegi spa czy kolacja, to świadczenia odrębne. Jak podkreślił sędzia Kołaczek, o tym, czy mamy do czynienia z jedną kompleksową usługą czy z wieloma odrębnymi, decyduje to, czy w sensie gospodarczym tworzą one jedną całość. Przy czym sama wola stron nie może decydować o zakresie opodatkowania VAT.

Jeśli usługi mogą być naturalnie rozdzielone, bez uszczerbku dla żadnej z nich, to stanowią świadczenia odrębne, do których należy stosować stawkę dla nich właściwą. Zabieg spa nie jest niezbędny do skorzystania z usługi noclegowej. W ocenie NSA uznanie spornego pakietu za jedną całość otwierałoby możliwość dołączenia do niego wielu innych usług.