Przychód z nieodpłatnych świadczeń

W ocenie WSA wyliczenie to ma charakter wyczerpujący. Źródłem „innych nieodpłatnych świadczeń" w rozumieniu ustawy mogą być zatem wyłącznie bezpłatne usługi bądź bezpłatnie udostępnienie określonych przez ustawodawcę rzeczy lub praw. Sąd nie miał więc wątpliwości, że nie można rozszerzyć katalogu źródła przychodu z innych nieodpłatnych świadczeń o nieodpłatne nabycie rzeczy lub praw. Korzyści majątkowe uzyskane wskutek bezpłatnego otrzymania rzeczy lub praw nie mogą podlegać opodatkowaniu poprzez domniemanie.

Zdaniem sądu nie można poza przepisami ustawy ustalać reguł wyceny nieodpłatnych świadczeń, bo wynika to z jej przepisów. W związku z tym przychodem z nieodpłatnych świadczeń może być wyłącznie wartość świadczeń, które podatnik uzyskał w formie nieodpłatnych usług lub umożliwienia mu korzystania ze składników cudzego majątku bez żadnego wynagrodzenia, gdyż na tym właśnie polega bezpłatne udostępnienie rzeczy i praw.

—oprac. Aleksandra Tarka

Zdaniem autora:

Łukasz Bączyk, starszy konsultant w CRiDO Taxand

Nie sposób odmówić racji składowi sędziowskiemu WSA w Poznaniu, który poparł argumenty podatnika za wąską interpretacją przepisów o innych nieodpłatnych świadczeniach. Rzeczywiście katalog regulujący sposób ustalania wartości pieniężnej innych nieodpłatnych świadczeń ma charakter zamknięty. Z innymi nieodpłatnymi świadczeniami mamy do czynienia wyłącznie w przypadku nieodpłatnego otrzymania usługi bądź uzyskania nieodpłatnego dostępu do określonej rzeczy lub prawa. Pamiętajmy też, że sytuacja, w której podatnik nabywa ogół praw i obowiązków w spółce komandytowej (a więc w pewnym sensie udział w takiej spółce) poniżej ich wartości rynkowej (wynikającej z wyceny biegłego) co do zasady nie wpłynie negatywnie na finanse publiczne. Jest to związane z tym, że w przypadku ewentualnego zbycia praw i obowiązków w spółce komandytowej kosztem uzyskania przychodów dla podatnika będzie wyłącznie uiszczona przez niego cena, a nie wartość „udziału" w spółce komandytowej wynikająca z wyceny dokonanej przez niezależnego eksperta. Tym samym, mimo że podatnik obejmie prawa i obowiązki w spółce osobowej po preferencyjnej cenie, to na ewentualnym ich zbyciu wykaże odpowiednio „niższy" koszt. Podobną logikę można zastosować również w odniesieniu do toczącej się od dłuższego czasu dyskusji na temat możliwości ingerowania przez organy podatkowe w wysokość przychodu rozpoznanego na aportach do spółek kapitałowych - skoro kosztem uzyskania przychodu z tytułu zbycia udziałów objętych w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część jest wartość nominalna objętych udziałów, to przychodem w momencie aportu powinna być, konsekwentnie, wyłącznie nominalna wartość objętych udziałów.