Jeśli towar wymaga montażu, rozliczenie będzie niestandardowe

Inaczej więc będzie wyglądało rozliczenie VAT.

Dostawa z montażem jest specyficznym przypadkiem dostawy towarów. Chociaż nie została zdefiniowana w przepisach wprost (tak jak np. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów), o jej szczególnym charakterze świadczy art. 22 ust. 1 pkt 2 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=17D1F175CBC1000681743E9D550EDE8C?n=1&id=172827&wid=337454]ustawy o VAT[/link].

Mówi on, że miejscem dostawy towarów, które są instalowane lub montowane, z próbnym uruchomieniem lub bez niego, przez dokonującego ich dostawy lub przez podmiot działający na jego rzecz, jest miejsce, w którym towary są instalowane lub montowane.

Analogiczna regulacja znajduje się także w dyrektywie 112.

[srodtytul]Skomplikowana instalacja[/srodtytul]

Cytowany przepis określa dodatkowo, że nie uznaje się za instalację lub montaż prostych czynności umożliwiających funkcjonowanie towaru zgodnie z jego przeznaczeniem.

Przykładowo jeśli czynności wykonane przez dostawcę urządzenia przemysłowego sprowadzają się do jego rozpakowania i podłączenia do prądu, wówczas brak jest przesłanek, aby uznać taką transakcję za dostawę z montażem. Miejsce jej opodatkowania nie zostanie więc ustalone na podstawie przytoczonej regulacji.

Jaki zatem zakres czynności decyduje o zaklasyfikowaniu danej dostawy jako dostawy z montażem?

W mojej ocenie, żeby dana dostawa spełniała przesłanki omawianej regulacji, instalacja lub montaż muszą być na tyle złożone, aby wymagały specjalistycznej wiedzy. Wydaje się, że taką opinię potwierdza stanowisko prezentowane przez organy podatkowe (patrz ramka).

[srodtytul]Konsekwencje dla dostawcy[/srodtytul]

Uznanie danej transakcji za dostawę z montażem wiąże się z dwoma istotnymi konsekwencjami dla sprzedawcy, który wysyła swoje towary na terytorium kraju członkowskiego innego niż Polska.

Przede wszystkim dostawa ta nie będzie stanowić wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów opodatkowanej stawką 0 proc. Podatnik nie będzie więc musiał martwić się o posiadanie dokumentacji uprawniającej go do zastosowania preferencyjnej stawki.

Jednocześnie, z uwagi na to, że miejscem takiej dostawy będzie kraj, gdzie towary są instalowane lub montowane, transakcja nie będzie podlegała opodatkowaniu VAT w Polsce. Dostawa będzie opodatkowana w kraju świadczenia (miejscu instalacji lub montażu towaru), zgodnie z jego wewnętrznymi regulacjami.

W praktyce przedsiębiorca będzie zobowiązany do wystawienia faktury VAT niezawierającej stawki i kwoty podatku oraz kwoty należności wraz z podatkiem. Będzie musiał także ująć transakcję w ewidencji i deklaracji jako dostawę towarów poza terytorium kraju.

Zważywszy, że dostawa będzie podlegać opodatkowaniu w innym kraju członkowskim, sprzedawca może być teoretycznie zobligowany do zarejestrowania się tam na podatek, aby móc dokonać jego rozliczenia. Rozliczenie podatku nastąpi jednakże najprawdopodobniej przez nabywcę towarów, podobnie jak ma to miejsce w przypadku dostawy z montażem dokonywanej przez zagranicznego kontrahenta, dla której miejscem świadczenia jest Polska.

[srodtytul]Konsekwencje dla nabywcy[/srodtytul]

Jeśli polski przedsiębiorca jest odbiorcą towarów dostarczanych z innego kraju członkowskiego, które są w Polsce instalowane lub montowane, wówczas musi liczyć się z koniecznością rozliczenia za dostawcę podatku należnego w Polsce.

Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 2 ustawy o VAT podatnikami są również podmioty nabywające towary, jeżeli dokonującym ich dostawy na terytorium kraju jest podatnik nieposiadający tu siedziby, stałego miejsca zamieszkania lub stałego miejsca prowadzenia działalności, o ile podatek nie został rozliczony w Polsce przez dokonującego dostawy.

Rozliczenie podatku z tytułu dostawy, dla której podatnikiem jest nabywca, będzie analogiczne do rozliczenia z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Podatnik będzie zobowiązany wystawić fakturę wewnętrzną i ująć transakcję w ewidencji i odpowiedniej pozycji deklaracji. Tego rodzaju dostawy przedsiębiorca nie będzie wykazywać jednak w informacji podsumowującej.

Podstawą opodatkowania w takiej sytuacji, zgodnie z art. 29 ust. 18 ustawy o VAT, będzie kwota, którą nabywca jest obowiązany zapłacić, tj. uwzględniająca wartość towarów i instalacji lub montażu.

[ramka][b]Potrzebna specjalistyczna wiedza[/b]

Co oznaczają pojęcia „montaż” i „instalacja” użyte w ustawie o VAT?

Spójrzmy na [b]interpretację Izby Skarbowej w Poznaniu z 22 lipca 2009 r. (ILPP2/443-518/09-5/ISN): [/b]

„Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęć montaż lub instalacja, które skutkują przesunięciem miejsca świadczenia do państwa, na terytorium którego wykonywany jest montaż (instalacja towarów). Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN (wersja internetowa www.pwn.pl) »montaż« to składanie maszyn, aparatów, urządzeń itp. z gotowych części, zakładanie, instalowanie urządzeń technicznych.

Z kolei instalacja to montowanie gdzieś urządzeń technicznych. Należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 22 ustawy do instalacji lub montażu nie zalicza się prostych czynności umożliwiających funkcjonowanie montowanego lub instalowanego towaru zgodnie z jego przeznaczeniem.

Zdaniem organu jako proste czynności należy rozumieć działania umożliwiające funkcjonowanie danego towaru i sprzętu, które potencjalny nabywca mógłby wykonać we własnym zakresie, np. korzystając z dołączonej instrukcji.

Dlatego też, biorąc powyższe pod uwagę, za montaż lub instalację należy uznać takie czynności, które wymagają specjalistycznej wiedzy i umiejętności znanych przede wszystkim dostawcy montowanego lub instalowanego towaru/sprzętu”.[/ramka]