Każde z małżonków prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Jeden z małżonków kupił środek trwały, chciałby zamortyzować go jednorazowo w prowadzonej działalności, jednak ze względu na niskie przychody osiągnie stratę. Małżonkowie planują założenie spółki cywilnej, a jako wkład chcą wnieść prowadzone przedsiębiorstwa (udziały po 50 proc.). Czy na podstawie art. 93a § 2 pkt 2 ordynacji podatkowej (sukcesja praw i obowiązków) powstała strata w działalności jednego z małżonków będzie mogła być odliczana w wysokości 50 proc. przez każdego z małżonków w prowadzonej działalności w formie spółki cywilnej?
- pyta czytelnik DF.
Brzmienie przywołanego przepisu budzi wątpliwości ekspertów. Wskazują oni, że ustawodawcy chodziło najpewniej o "wyeliminowanie wszelkich perturbacji podatkowych mogących być konsekwencją zmiany stosunków polegającej na tym, że inny podmiot (spółka) kontynuuje działalność gospodarczą w oparciu o przedsiębiorstwo (...) prowadzone dotąd przez osobę fizyczną". (zob. "Ordynacja podatkowa, komentarz" praca zbiorowa, wydawnictwo Dom Organizatora, Toruń 2007, s. 674).
Z art. 93a § 1 ordynacji podatkowej wynika, że osoba prawna zawiązana (powstała) w wyniku przekształcenia innej osoby prawnej lub spółki niemającej osobowości prawnej wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej osoby. Na podstawie § 2 tę regulację stosuje się odpowiednio do spółki niemającej osobowości prawnej (a więc m.in. do spółki cywilnej), do której osoba fizyczna wniosła na pokrycie udziału wkład w postaci swojego przedsiębiorstwa. Nakaz odpowiedniego stosowania tego przepisu wynika stąd, że trudno go zastosować wprost - nie mamy tu bowiem do czynienia z typowym przekształceniem.
Wstąpienie przez spółkę w prawa i obowiązki podatkowe osoby fizycznej oznacza, że to spółka staje się podmiotem tych obowiązków i praw. Jest to możliwe, gdy chodzi np. o podatek VAT - spółka cywilna czy osobowa spółka handlowa jest bowiem podatnikiem tego podatku. Może więc wstąpić w prawa i obowiązki podatnika osoby fizycznej, który w związku z wniesieniem całego przedsiębiorstwa jako wkładu do spółki przestaje być podatnikiem (zaprzestaje działalności podlegającej opodatkowaniu).
