Z uwagi na wypadkowość na budowach wszystkie roboty budowlane są uznawane za prace szczególnie niebezpieczne. Taki sam charakter mają prace rozbiórkowe, remontowe i montażowe. Firmy, szczególnie te małe i średnie, w których do wypadków dochodzi najczęściej, powinny pamiętać o tym, że niesie to za sobą określone konsekwencje i obowiązki >patrz ramka.
Jakie ciążą obowiązki
Uczestnicy procesu budowlanego mają obowiązek współdziałać ze sobą w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w procesie przygotowania i realizacji budowy. Stosowanie niezbędnych środków ochrony indywidualnej obowiązuje wszystkie osoby przebywające na terenie budowy. Bezpośredni nadzór nad bezpieczeństwem i higieną pracy na stanowiskach pracy sprawują odpowiednio kierownik robót oraz mistrz budowlany, stosownie do zakresu obowiązków. Prace lub działania maszyn i innych urządzeń technicznych powinny być organizowane w sposób nie narażający pracowników na niebezpieczeństwa i uciążliwości wynikające z prowadzonych robót, z jednoczesnym zastosowaniem szczególnych środków ostrożności. Teren prowadzenia takich robót powinien być wydzielony i wyraźnie oznakowany. W miejscach niebezpiecznych należy umieścić znaki informujące o rodzaju zagrożenia oraz stosować inne środki zabezpieczające przed skutkami zagrożeń, jak np. siatki, bariery itp. Dodatkowo pracodawca, u którego mają być prowadzone roboty, i osoba kierująca robotami powinni ustalić w podpisanym protokole szczegółowe warunki bezpieczeństwa i higieny pracy, z podziałem obowiązków w tym zakresie. Muszą oni poinformować o tym pracowników przebywających lub mogących przebywać na terenie prowadzenia prac albo w jego sąsiedztwie. Do obowiązków kierownika budowy należy też sporządzenie lub zapewnienie sporządzenia, przed rozpoczęciem budowy, planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, który nazywany jest planem BIOZ.
Sankcje za złamanie procedur
Przedsiębiorcy działający w branży budowlanej powinni pamiętać o tym, że przestrzeganie tych wszystkich obowiązków ważne jest nie tylko ze względu na mniejsze ryzyko wystąpienia wypadku, ale także pozwala uniknąć odpowiedzialności karnej. Zgodnie bowiem z art. 220 kodeksu karnego osoba, która jest odpowiedzialna za bezpieczeństwo i higienę pracy i nie dopełnia wynikającego stąd obowiązku i przez to naraża pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Karalne jest także nieumyślne popełnienie tego przestępstwa. W takiej sytuacji sprawca może zostać ukarany grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Natomiast karze nie będzie podlegała osoba, która dobrowolnie uchyliła grożące niebezpieczeństwo.
Sprawcą tego przestępstwa może być wyłącznie osoba, która jest odpowiedzialna za bezpieczeństwo i higienę pracy. Chodzi tu o pracodawców bądź osoby zarządzające zakładem pracy, kierowników komórek organizacyjnych - np. majstrów i brygadzistów oraz pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy. Przestępstwa tego nie może popełnić szeregowy pracownik. Polega ono na niedopełnieniu obowiązku wynikającego z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, wskutek czego dochodzi do narażenia pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Ma ono charakter materialny. Skutkiem zachowania sprawcy musi być narażenie pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Może być ono popełnione przez zaniechanie – np. gdy kierownik budowy nie sporządzi planu BIOZ oraz przez działanie – np., gdy kierownik robót niewłaściwie wydzielił teren prowadzenia robót przez ciężki sprzęt.
PRZYKŁAD
Kierownik odpowie także za śmierć podwykonawcy
