Zatrudnianie niepełnosprawnych: jakie wypełnić dokumenty

Od sierpnia 2009 r. firma zatrudnia osobę niepełnosprawną jako sprzedawcę. Chce teraz zmienić jej stanowisko na specjalistę do spraw reklamy (zakres obowiązków też się zmieni). Czy na tę osobę powinna ponownie ustalić efekt zachęty, aby dalej otrzymywać dofinansowanie do jej wynagrodzenia?

Odpowiada Edyta Sieradzka wiceprezes organizacji OBPON :

Nie

. Po zmianie stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej firma nie musi ponownie wykazywać już raz ustalonego efektu zachęty w miesiącu jej zatrudnienia. Przypominam, że ustala się go jednokrotnie w związku z okresem zatrudnienia pracownika (w tym przejęcia go na podstawie art. 231 k.p.) do czasu ustania jego angażu lub zmiany jego statusu. U tego pracodawcy efekt zachęty dla tej osoby musiał zostać ustalony w sierpniu 2009 r.

Stosownie do art. 48a ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. DzU z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm., dalej ustawa o rehabilitacji) dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełno- sprawnych, o których mowa w art. 26a ustawy o rehabilitacji, stanowiącym pomoc publiczną w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), udziela się zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 800/08 z 6 sierpnia 2008 r.

Uznaje ono niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych, DzUrz WE L 214 z 09.08.2008, str. 3). Jednym z warunków udzielenia pomocy, o której stanowi rozporządzenie, jest wykazanie, że wywołuje ona efekt zachęty.

W jaki sposób można to wykazać?

Efekt zachęty wykazujemy metodą:

- ilościową – na podstawie art. 26b ust. 4 i 6 ustawy o rehabilitacji – poprzez wykazanie jednoczesnego wzrostu netto stanu zatrudnienia osób niepełnospraw- nych i stanu zatrudnienia ogółem z miesiąca podjęcia zatrudnienia przez pracownika, na którego pracodawca zamierza pobierać dofinansowanie, w stosunku do odpowiednich stanów z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc podjęcia zatrudnienia przez tego pracownika lub

- jakościową – poprzez wykazanie, że pracownik podjął pracę na wakacie zwolnionym w warunkach określonych w art. 26b ust. 4 pkt 1–6 i ust. 5 ustawy o rehabilitacji. We wniosku Wn-D wykazuje się efekt zachęty, wypełniając poz. 39–42 (stany zatrudnienia), natomiast w formularzu INF-D-P poz. 48.

Należy go zbadać na każdego pracownika zatrudnionego jako osoba niepełnosprawna (bez względu na datę zatrudnienia). Nie dotyczy to osób zatrudnionych jako niepełnosprawne przed 1 stycznia 2009 r., u których zachodzą przesłanki wyłączające obowiązek ustalenia efektu zachęty.

Warunki te przewiduje rozporządzenie KE lub art. 2 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (DzU nr 237, poz. 1652). Co do zasady Komisja Europejska uznaje pomoc udzielaną na zatrudnienie tych niepełnosprawnych niebędących nowo zatrudnionymi za pomoc trwającą i niewymagającą ustalenia efektu zachęty.

Dlatego gdy na takiego pracownika uzyskano pomoc na zatrudnienie, w tym ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, o której mowa w art. 25, 25a, 26a, 26f ustawy o rehabilitacji, to nie ma potrzeby ustalania efektu zachęty. Wynika to z motywu nr 30 rozporządzenia KE i ustawy z 5 grudnia 2008 r.

Efektu zachęty na pracownika niepełnosprawnego nie wykazują pracodawcy, dla których dofinansowanie do wynagrodzeń nie stanowi pomocy publicznej. Wygasa on tylko w dwóch przypadkach: kiedy z pracownikiem rozwiązuje się umowę o pracę (jest to ustanie zatrudnienia) oraz gdy zmienia się jego status, czyli pracownik staje się pełnosprawny.

Czy należało uzupełnić poz. 25 DEK-IIa za grudzień 2011 r., jeśli do 31 grudnia 2011 r. w całości wykorzystaliśmy środki uzyskane przed 1 stycznia 2011 r. (poz. 25 nie wypełniliśmy, w poz. 26 wpisaliśmy 0)?

Skoro pracodawca wpisał w poz. 26 „0,000" na druku DEK-IIa, to również w poz. 25 należało umieścić datę tj. 2011-12-31. Obecnie jednak PFRON wzywa pracodawców, aby ewentualnie skorygowali deklaracje DEK-IIa za grudzień 2011 r. lub złożyli oświadczenie, że faktycznie wszystkie środki uzyskane do 31 grudnia 2010 r., które wymienia art. 13 ustawy nowelizującej z 29 października 2010 r., firma wykorzystała do 31 grudnia 2011 r. Dlatego w DEK-IIa za grudzień 2011 r. wpisali w poz. 26 kwotę „0,000". Wezwanie dotyczy tych firm, które do końca 2011 r. wykorzystały (wydały) wszystkie środki zgromadzone na zakładowym funduszu osób niepełnosprawnych, o których mówi art. 13 ustawy nowelizującej z 29 października 2010 r., i nie muszą nic zwracać do PFRON.

Dlatego jeżeli firma wydała wszystkie pieniądze, o których mowa wyżej, to dziś nie powinna korygować deklaracji DEK-IIa. Musi jednak wysłać do PFRON informację, że wszystkie środki wskazane w art. 13 ustawy uzyskane do 31 grudnia 2010 r. wydała zgodnie z wytycznymi z ustawy o rehabilitacji i rozporządzeniem w sprawie zfron. Należy ją kierować do Wydziału Wpłat Obowiązkowych w PFRON w Warszawie (list polecony z potwierdzeniem odbioru). Skan tego pisma można przesłać też do Funduszu na adresy e-mailowe: epfron@pfron.org.pl lub ewidencja@pfron.org.pl