Zawieszenia działalności gospodarczej: syndyk nie zawiesi działalności

Na takim stanowisku stanął Sąd Najwyższy. Zgodnie z jego poglądem okres, w jakim syndyk podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym – tj. od dnia rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania – wynikający z art. 13 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. DzU z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.) należy odnosić do okresu posiadania statusu syndyka, a nie do faktycznego wykonywania przez niego określonych czynności w toku toczącego się postępowania upadłościowego (wyrok SN z 2 lipca 2011 r., II UK 378/10).

To nie przedsiębiorca

Syndyk jest osobą prowadzącą pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. A takie osoby podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz zdrowotnemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania.

Jedynym wyjątkiem jest okres, na który osoba zawiesiła wykonywanie działalności na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Pojawiło się zatem pytanie: czy skoro wobec syndyka mają zastosowanie częściowo te same przepisy ubezpieczeniowe co do przedsiębiorców, to mogą oni zawiesić swoją działalność na czas, w którym z różnych powodów nie wykonują żadnych czynności?

Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że podobieństwo syndyka do przedsiębiorcy tak daleko nie sięga.

W rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym osoba prowadząca pozarolniczą działalność to:

1) osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych,

2) twórca i artysta,

3) osoba wykonująca wolny zawód:

– w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz

– z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych,

4) wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnicy spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej,

5) osoba prowadząca niepubliczną szkołę, placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów o systemie oświaty.

SN zaznacza, że w judykaturze i doktrynie przyjmuje się, że w zakresie ubezpieczeń społecznych syndyk masy upadłości nie jest żadną z osób wymienionych w tej definicji. Nadto możliwość zawieszenia działalności wynika z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, do której już nie odsyła prawo upadłościowe.

Jaki to status

Charakterystyczną cechą pracy syndyka jest brak zorganizowanego i stałego charakteru wykonywanej działalności. A to właśnie ten atrybut decyduje o przyznaniu przedsiębiorcom prawa do czasowego zawieszenia działalności. Skoro czynności syndyka ze swej istoty są nieregularne i wynikają z bieżących potrzeb oraz poleceń sędziego-komisarza, całkowicie nieuzasadnione byłoby zastosowanie do tego typu działalności instytucji zawieszenia.

Nie ma podstaw, by przyjąć, że obowiązek ubezpieczeniowy syndyka ma być ograniczony wyłącznie do okresu, w którym faktycznie podjął on czynności wpisane w sferę jego powinności i uprawnień. Natomiast czasowe zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej ma rację bytu tylko w przypadku czynności powtarzających się, regularnie występujących i składających się na prowadzenie działalności gospodarczej.

Wniosek z tego taki, że granice czasowe obowiązku ubezpieczeń syndyka zakreśla samo posiadanie takiego, a nie innego statusu, a nie fakt rzeczywistego podejmowania bądź nie określonych czynności.

Przykład