Czy można zlecić pracownikowi biurowemu odśnieżanie dachu

Jestem informatykiem. Szef polecił mi, bym odśnieżył dach naszego firmowego budynku. Nie zgodziłem się, bo nie dostałam ani odpowiedniego ubrania, ani sprzętu (nic poza łopatą). Czy pracodawca może zlecić mi takie zadanie? Szef twierdzi, że nawet na 3 miesiące może skierować mnie do wykonywania innej pracy, a za moją niesubordynację mogę zostać ukarany nawet karą porządkową. Czy to prawda?

Nie - pracodawca nie może w sposób zupełnie dowolny przesuwać pracowników do innej pracy.

Odmowa czytelnika w tym wypadku  była jak najbardziej uzasadniona. Trzeba bowiem pamiętać, że fakt, że na właścicielu czy zarządcy obiektu budowlanego ciąży obowiązek zapewnienia bezpiecznego użytkowania budynku (wynika on z art. 61

prawa budowlanego

), nie oznacza jeszcze, że może on bezkarnie przerzucać jego ciężar na osoby trzecie. A z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w zdarzeniu opisanym w pytaniu.

Praca na wysokości z uprawnieniami

Pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia swoim pracownikom bezpiecznych warunków pracy. A to z kolei oznacza, że pracę związaną z usuwaniem śniegu mogą wykonywać jedynie pracownicy specjalnie w tym celu przeszkoleni i co ważne - uprawnieni do wykonywania pracy na wysokości.

Pracodawca nie może skierować ani dopuścić do pracy na wysokości pracownika bez wymaganych badań, udokumentowanych szkoleń, zabezpieczeń i nadzoru nad wykonywaną pracą

.

Odśnieżanie dachów wiąże się z licznymi zagrożeniami, ponieważ praca ta jest wykonywana na otwartej przestrzeni i bardzo często w niekorzystnych warunkach atmosferycznych (np. w czasie dużego mrozu, trwających opadów śniegu, czy silnego wiatru).

Przede wszystkim należy pamiętać odśnieżanie dachów to już praca na wysokości - jest bowiem pracą wykonywaną powyżej 1 metra nad poziomem podłogi lub ziemi (z zastrzeżeniami, o których mowa w § 105 ust. 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bhp – tj. DzU z 2003 r. nr 169, poz. 1650, ze zm.), przy wykonywaniu której wystąpienie niepożądanych zdarzeń, szczególnie upadków z wysokości, jest wysoce prawdopodobne.

Jeżeli jednak na dachach są zamontowane stałe konstrukcje lub urządzenia chroniące pracownika przed upadkiem z wysokości (np. murowane ściany, balustrady, bariery), to odśnieżania dachów nie zalicza się do prac na wysokości, niezależnie od wysokości, na jakiej te dachy się znajdują.

Nie każdy pracownik z łopatą na wysokości

Prace na wysokości mogą być wykonywane wyłącznie przez osoby posiadające aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do tej pracy. Zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku nr 1 do rozporządzenia ministra zdrowia i opieki społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (DzU Nr 69, poz. 332, ze zm.), osoby zatrudnione przy odśnieżaniu dachów, pracujące na wysokości:

- do 3 m – podlegają lekarskim badaniom okresowym co 3-5 lat (w zależności od wskazań lekarza);

- powyżej 3 m – podlegają badaniom okresowym: co 2-3 lata,

- po ukończeniu 50-tego roku życia co roku.

Zaś zgodnie art. 237

3

§ 1 i 2

kodeksu pracy

nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której nie ma on:

- odpowiednich kwalifikacji lub umiejętności,

- dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpiecznego i higienicznego jej wykonywania.

Niezbędne szkolenia i dokumentacja

Uwzględniając powyższe wymogi prawne, pracodawca kierując pracownika do odśnieżania powinien zadbać o:

- przeszkolenie pracownika w zakresie bhp przed dopuszczeniem go do tej pracy (szkolenie wstępne) oraz

- prowadzenie okresowych szkoleń w tym zakresie.

Szkolenie wstępne (w formie instruktażu) wg programów opracowanych specjalnie dla osób odśnieżających powinno obejmować instruktaż ogólny oraz instruktaż stanowiskowy.

Pracodawca powinien przechowywać następującą dokumentację z dziedziny bhp, w związku z odśnieżaniem dachów budynków:

- wykaz prac szczególnie niebezpiecznych, uwzględniający prace polegające na odśnieżaniu dachów,

- instrukcję bhp dotyczącą odśnieżania dachów,