Jak obliczyć odszkodowanie dla pracownika

Przydatna jest do tego jedna metoda, którą wykorzystuje się licząc kwotę rekompensaty. W celu obliczenia odszkodowania:

• z tytułu skróconego okresu wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony,

• w związku z rozwiązaniem umowy o pracę z naruszeniem przepisów prawa pracy,

• przysługującego pracownikowi, który rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec niego,

• przysługującego pracodawcy w razie nieuzasadnionego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia,

• z tytułu wygaśnięcia umowy o pracę z powodu śmierci pracodawcy,

• w związku z niewydaniem w terminie lub wydaniem niewłaściwego świadectwa pracy,

• w związku z rozwiązaniem umowy z młodocianym wykorzystujemy zasady używane przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, ale z jednym wyjątkiem. Mianowicie przy ustalaniu należności odszkodowawczych, stanowiących równowartość miesięcznego wynagrodzenia lub jego wielokrotności, nie należy stosować współczynnika ekwiwalentowego.

Obliczanie kończymy na wyznaczeniu średniego miesięcznego wynagrodzenia i pomnożeniu go przez odpowiednią liczbę miesięcy, za które przysługuje ta rekompensata. Gdy przysługuje ono w wysokości pensji za dwa tygodnie, ustaloną kwotę trzeba podzielić na pół.

Pierwszym krokiem jest więc ustalenie podstawy odszkodowania w taki sposób jak przy  ekwiwalencie pieniężnym za  urlop. A to zależy, jakie składniki tworzą wynagrodzenie pracownika – stałe czy zmienne. Oczywiście najpierw świadczenia trzeba poddać selekcji i odrzucić te, które są wyłączone przy liczeniu wynagrodzenia urlopowego i ekwiwalentu (np. jednorazowe nieperiodyczne wypłaty, nagrody jubileuszowe, wynagrodzenie chorobowe).

Stałe miesięczne elementy płacowe nie wymagają przeliczania. Przyjmujemy je w wysokości należnej w miesiącu rozwiązania stosunku pracy. Natomiast zmienne składniki pensji przysługujące pracownikowi za okresy nie dłuższe niż miesiąc, wypłacone w okresie trzech miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc rozwiązania umowy o  prace, trzeba wliczyć w średniej wysokości z tego okresu.

Z kolei ruchome składniki wynagrodzenia przysługujące pracownikowi za okresy dłuższe niż miesiąc (np. premie kwartalne) należy uwzględniać w przeciętnej wysokości, ale z okresu 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc zakończenia umowy.

Przykład 2

Zatrudnienie pani Anny ustało 30 września 2011. Pracownica nie otrzymała na czas świadectwa pracy.

Wystąpiła więc do sądu pracy o odszkodowanie. Sąd uznał słuszność pracownicy i przyznał jej maksymalne odszkodowanie za sześć tygodni. Podczas trwania stosunku pracy pani Anna otrzymywała:

wynagrodzenie godzinowe 13 zł/godz.

• w sierpniu 176 godz. x 13 zł = 2288 zł

• w lipcu 168 godz. x 13 zł = 2184 zł

• w czerwcu 168 godz. x 13 zł = 2184 zł

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie według stawki godzinowej z trzech miesięcy poprzedzających miesiąc rozwiązania umowy wynosi

2288 zł + 2184 zł + 2184 zł = 6656 zł : 3 miesiące = 2218,67 zł

Stały dodatek zmianowy to 200 zł a premie kwartalne (średnia z 12 miesięcy) to 872 zł + 536 zł + 680 zł + 920 zł = 3008 zł : 12 miesięcy = 250,67 zł

Podstawę obliczenia odszkodowania stanowi suma powyższych kwot 2218,67 zł + 200 zł + 250,67 zł = 2669,34 zł.

Pracownicy przysługuje odszkodowanie w wysokości sześciotygodniowego wynagrodzenia. Otrzymaną kwotę należy pomnożyć przez  1,5;  2269,34 zł x 1,5; co daje   3404,01 zł odszkodowania.

Przykład 3

Pan Marian pracował na czas nieokreślony. 24 sierpnia br. otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę z powodu likwidacji zakładu. Ustawowa długość okresu wymówienia ze względu na pięcioletni staż pana Mariana w firmie to trzy miesiące.

Wraz z oświadczeniem o wypowiedzeniu pracodawca wręczył mu pismo o skróceniu okresu wymówienia do miesiąca.

Zatrudnienie ustało więc z upływem skróconego jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia, czyli 30 września (a nie 30 listopada). Za pozostałe dwa miesiące przysługuje mu odszkodowanie.

Podwładny otrzymywał wynagrodzenie w stałej stawce miesięcznej 2250 zł oraz premie regulaminowe w wysokości od 10 do 25 proc. płacy zasadniczej. Ponieważ występowały tutaj zmienne elementy pensji, wysokość odszkodowania obliczamy w następujący sposób:

do wynagrodzenia zasadniczego w stałej stawce dodajemy średnią premię miesięczną. W tym celu zliczamy premie wypłacone w okresie trzech miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do odszkodowania (okres czerwiec – sierpień) i dzielimy wynik przez 3:

• łącznie premie 337,50 zł + 225 zł + 450 zł = 1012,50 zł

• średnia 337,50 zł (1012,50 zł : 3)