Świadczeń z ubezpieczenia społecznego można dochodzić przed sądem. Najpierw jednak sprawa musi być rozstrzygnięta przez organ rentowy w formie decyzji. Dopiero potem ubezpieczony może ją przenieść na drogę postępowania cywilnego.
– Wydając decyzję, ZUS musi pouczyć adresata o przysługujących mu środkach odwoławczych. W razie błędnego pouczenia lub jego braku strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji w zakresie, w którym się do niego zastosuje – mówi Robert Adamczyk, analityk Alma Consulting Group Polska.
Odwołanie do sądu powszechnego nie przysługuje jednak od decyzji dotyczącej świadczeń przyznanych w drodze wyjątku (np. renta rodzinna przyznana przez ZUS), a także od decyzji w sprawach o umorzenie należnych składek na ubezpieczenie społeczne. Te decyzje można zaskarżyć do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Sąd administracyjny jedynie ocenia działania ZUS pod względem zgodności z prawem. Nie może wydać rozstrzygnięcia w sprawie, czyli np. uwzględnić wniosku o umorzenie zadłużenia (wyrok WSA w Warszawie z 11 kwietnia 2007 r., sygn. V SA/Wa 303/07).
Jak wnieść odwołanie
Odwołanie wnosi się na piśmie do jednostki organizacyjnej ZUS, która wydała decyzję, w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach. Od doręczenia decyzji jest na to miesiąc. Jeśli jednak organ nie wydał decyzji w terminie dwóch miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia roszczenia, można wnieść odwołanie w każdym czasie po upływie tego terminu.