Przyczyny rozwiązania spółki partnerskiej

Katalog okoliczności skutkujących rozwiązaniem spółki partnerskiej zawiera art. 98 kodeksu spółek handlowych. Nie ma on charakteru zamkniętego.

Nie uwzględnia bowiem zobowiązania do otwarcia likwidacji albo uzgodnienia innego sposobu zakończenia działalności podmiotu w razie śmierci partnera, ogłoszenia jego upadłości, a także wypowiedzenia umowy spółki przez partnera lub wierzyciela uczestnika podmiotu.

Tymczasem sytuacje takie, z mocy art. 58 pkt 4 i 5 w zw. z art. 89 kodeksu spółek handlowych, również dotyczą spółki partnerskiej, stanowiąc powody jej rozwiązania.

Na gruncie art. 98 k.s.h. zakończenie bytu prawnego spółki może nastąpić z przyczyn określonych w umowie, wskutek uchwały wszystkich partnerów, ogłoszenia upadłości spółki, utraty prawa wykonywania zawodu, prawomocnego orzeczenia sądu, pozostania tylko jednego partnera w spółce albo gdy tylko jeden wspólnik jest uprawniony do wykonywania wolnego zawodu objętego profilem działalności spółki.

Przyczyny podane w umowie

Mogą być one dowolnie określone. Najczęściej to: upływ czasu, na jaki zawarto umowę, osiągnięcie przez podmiot pewnych parametrów ekonomicznych, celu (np. wybudowanie hipermarketu) czy długotrwała choroba partnera.

Przykład 1

Umowa spółki Nowak i Architekci przewiduje, że ulegnie ona rozwiązaniu z dniem przyjęcia przez zleceniodawcę – bez zastrzeżeń – projektu hotelu Millenium w Sopocie.

Zapis ten jest prawidłowy.

Jeżeli pierwotna wersja umowy spółki nie precyzuje przyczyn jej rozwiązania, wówczas zmiana kontraktu, w tym zakresie, wymaga zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności i jednomyślności, chyba że na zasadzie art. 9 k.s.h. umowa podmiotu dopuszcza taką modyfikację większością głosów.

Przykład 2

Umowa trzyosobowej spółki Kowalska i partnerzy Biegli Rewidenci nie zawiera przyczyn jej rozwiązania. Partnerzy doszli jednak do wniosku, że kontrakt takie przesłanki powinien określać.

W związku z tym jednogłośnie podjęli uchwałę o zmianie umowy spółki przez wprowadzenie zapisu, że zostanie ona rozwiązana, jeżeli co najmniej jeden partner – bez zgody pozostałych – podejmie działalność konkurencyjną wobec przedmiotu działalności spółki. Treść tego postanowienia jest właściwa.

Przykład 3

Umowa pięcioosobowej spółki L Brokerzy Ubezpieczeniowi spółka partnerska stanowi, że jej zmiana następuje zwykłą większością głosów.

Z uwagi na uznanie przez troje partnerów, że do kontraktu podmiotu należy wprowadzić przyczyny jego rozwiązania, powzięli oni uchwałę o zmianie umowy spółki, w jej § 4 dodano ust. 3 o następującym brzmieniu: „Spółka ulegnie rozwiązaniu z dniem 31 grudnia 2015”. Zapis taki jest dopuszczalny.

Wymieniona w kontrakcie przesłanka rozwiązania spółki zachodzi automatycznie, nie ma zatem potrzeby dodatkowego podejmowania przez partnerów uchwały o rozwiązaniu podmiotu, choć nie jest to wykluczone.

Jeżeli jednak, pomimo powstania przewidzianych w  kontrakcie spółki przyczyn jej rozwiązania, nadal prowadzi ona swoją działalność, za zgodą wszystkich wspólników, uważa się, że okres działania spółki został przedłużony na czas nieoznaczony.

Zgoda na prowadzenie działalności może być wyrażona – w dowolnej formie – przez wszystkich partnerów, nawet tych pozbawionych prawa do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentacji. Aprobata nie musi być wypowiedziana wprost, może być także wyartykułowana w sposób dorozumiany.

Oznacza to, że brak sprzeciwu któregokolwiek z uczestników będzie równoznaczny z akceptacją decyzji o kontynuacji działalności spółki.

Jednomyślna uchwała wszystkich

Uchwała o rozwiązaniu spółki może być podjęta w każdym czasie. Wymaga jednogłośności wszystkich jej uczestników.

Przykład 4

Trzech spośród czterech wspólników K i partnerzy Doradcy Podatkowi, na zasadzie art. 98 § 1 pkt 2 k.s.h., podjęło uchwałę o rozwiązaniu spółki. Biorąc pod uwagę, że w świetle tego przepisu uchwała wymaga jednomyślności, jest ona dotknięta sankcją nieważności.

Omawiana przyczyna nie powinna być wskazywana jako umowna przesłanka rozwiązania spółki. Jeżeli jednak tak się stanie, to kontrakt spółki może stanowić, że do podjęcia uchwały rozwiązującej podmiot wystarczy większość głosów (patrz ramka).

Ogłoszenie upadłości

Pojęcie „ogłoszenie upadłości” – w rozumieniu art. 98 § 1 pkt 3 k.s.h., podobnie jak w przypadku art. 58 pkt 3 powołanej ustawy – oznacza podstawę wszczęcia tego postępowania, a nie rzeczywiste jego zakończenie.

Wniosek o ogłoszenie upadłości pochodzący od któregokolwiek z partnerów, członka zarządu (jeżeli został powołany), wierzyciela podmiotu bądź likwidatora należy złożyć, gdy spółka stała się niewypłacalna, czyli gdy nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań albo gdy zaległości przekroczą wartość mienia spółki, choćby na bieżąco regulowała należności.

Przykład 5

Z uwagi na nieuiszczanie przez spółkę M i Księgowi wymagalnych należności jeden z jej wspólników złożył wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej podmiotu.

Został on uwzględniony. Po zakończeniu postępowania syndyk złożył wniosek o wykreślenie M i Księgowi z KRS.

Rozwiązanie spółki następuje po ukończeniu postępowania upadłościowego, a wniosek o jej wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego składa syndyk.

Przy czym spółka nie traci swojego bytu prawnego w sytuacji, w której postępowanie upadłościowe kończy się układem lub zostaje z innych przyczyn uchylone lub umorzone.

Utrata prawa wykonywania zawodu

Powód ten należy odróżnić od sytuacji, w której w składzie podmiotu pozostaje tylko jedna osoba dysponująca uprawnieniem do wykonywania wolnego zawodu stanowiącego trzon działalności spółki.

W odróżnieniu od zdarzeń określonych w  art. 98 § 2 k.s.h. utrata przez wszystkich wspólników prawa wykonywania wolnego zawodu skutkuje obowiązkiem niezwłocznego otwarcia likwidacji, chyba że partnerzy ustalili inny sposób zakończenia bytu prawnego podmiotu >patrz przykład 6.