Sąd może orzec zakaz zajmowania określonego stanowiska albo wykonywania określonego zawodu lub działalności, jeżeli sprawca przestępstwa wykorzystał do jego popełnienia swój zawód czy stanowisko. Może też tak orzec w razie ryzyka, że dalsze wykonywanie zawodu zagrozi istotnym dobrom chronionym prawem.
Ministerstwo Sprawiedliwości przestało liczyć takie wyroki w 2008 r. Rocznie sądy orzekały kary dodatkowe dotyczące zawodu, wykonywania działalności czy zajmowania stanowiska w tysiącu spraw.
– Nie sądzę, by ta wielkość ostatnio się zmieniła – mówi Marek Celej, sędzia Sądu Okręgowego w Warszawie.
Nie ma listy zawodów, których wykonywania zakaże sąd. Kara ta może spotkać nauczycieli, księgowych czy trenerów piłkarskich. Sąd w Warszawie wydał nawet zakaz wykonywania zawodu niani, która okradła kilka rodzin.
– Najczęściej wniosek o orzeczenie zakazu wykonywania zawodu pojawiał się w sprawach lekarskich. Nie szafujemy tymi zakazami – mówi Waldemar Michaldo, prezes Sądu Rejonowego w Miechowie.