Wizerunek na zdjęciu pod specjalnym nadzorem

[b]Czy publikowanie w firmowym albumie związanym z podsumowaniem roku oraz jubileuszem zakładu spisu pracowników z fotografiami (służbowymi) wymaga zgody każdego z nich na zamieszczenie swojego zdjęcia?[/b] – pyta czytelnik

Tak, choć żaden przepis tego wprost nie określa. I taki obowiązek pracodawcy można wywieść z wielu różnych regulacji.

[srodtytul]Szanuj podwładnego[/srodtytul]

Fotografia to element wizerunku należącego do dóbr osobistych każdego człowieka. A ten podlega ochronie na podstawie art. 23 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=86F27ADE2102E1D67842E76D535F1BD1?id=70928]kodeksu cywilnego[/link].

Przepis ten wskazuje na jeszcze inne dobra: zdrowie, wolność, cześć, swobodę sumienia, nazwisko lub pseudonim, tajemnicę korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukową i artystyczną.

Ta lista zdecydowanie ułatwia życie pracodawcy, bo zgodnie z art. 11[sup]1[/sup] [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=AE89BF528781D2C42167CAF23691862B?id=76037]kodeksu pracy[/link]. musi on szanować godność i inne dobra osobiste pracownika. A kodeks pracy takiego katalogu nie wymienia.

[srodtytul]Z zezwoleniem lub bez niego[/srodtytul]

Rozpowszechnianie wizerunku co do zasady wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. Tak stanowi art. 81 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=181883]ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (DzU z 2006 r. nr 90, poz. 631 ze zm.)[/link]. Pracownik może więc zdecydować, czy jego zdjęcie ukaże się w materiałach firmowych, w tym wypadku albumie okolicznościowym.

Taka zgoda nie jest jednak wymagana, gdy fotografowany otrzymał honorarium za pozowanie. Nie potrzeba jej także, gdy dotyczy osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych, oraz osoby stanowiącej jedynie szczegół całości, np. zgromadzenia czy krajobrazu.

[srodtytul]Identyfikacja za zgodą[/srodtytul]

Nawet jeśli pracodawca wymaga fotki od pracownika, nie zawsze może jej użyć bez jego zgody. Tak będzie np. z umieszczeniem jej na firmowym identyfikatorze czy karcie wejściowej do zakładu. Jeśli dostarczenie fotografii wiąże się koniecznością sporządzenia legitymacji dla pracownika, szef musi zachować szczególną ostrożność.

Zgodnie bowiem ze [b]stanowiskiem generalnego inspektora ochrony danych osobowych z 5 marca 2008 r. (DOLiS-035-219/07/461/08)[/b] zdjęcie na identyfikatorze to wizerunek pracownika.

Ten natomiast w myśl art. 23 k.c. jest dobrem osobistym chronionym przez prawo.

Szef, który bez zgody zatrudnionego zamieści na wejściówce jego fotografię, musi liczyć się z tym, że pracownik zażąda np. usunięcia skutków naruszenia swojego dobra osobistego, a nawet zadośćuczynienia finansowego lub zapłaty odpowiedniej kwoty na wskazany cel społeczny. Wynika tak z art. 24 k.c.

Ale takich roszczeń nie zgłosi już podwładny, dla którego obowiązek noszenia identyfikatora będzie wynikał z wewnętrznych przepisów firmy. Według GIODO wprowadzenie takiego wymogu w regulaminie pracy lub układzie zbiorowym pracy nie narusza art. 23 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=166335]ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (DzU z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.)[/link].

Urząd przypomina jednak, że w tych aktach nie wolno wprowadzić obowiązku umieszczania na nich zdjęć pracowników. Zawsze pracodawca musi mieć zgodę każdego podwładnego na opublikowanie jego wizerunku na służbowym identyfikatorze.

[srodtytul]Fotografia nie od kandydata[/srodtytul]

Pracodawcom przypominamy, że nie mogą dopominać się zdjęcia od kandydata do pracy. Nie zostało ono bowiem wymienione wśród danych, które taka osoba musi podać przy rekrutacji. Art. 22[sup]1[/sup] § 1 k.p. określa, że są to jedynie: imię (imiona) i nazwisko kandydata, imiona rodziców, data urodzenia, miejsce zamieszkania, wykształcenie, informacje o przebiegu dotychczasowego zatrudnienia.

Gdyby więc pracodawca żądał od kandydata fotografii, można zarzucić mu dyskryminację (art. 11[sup]3[/sup] k.p. i art. 32 ust. 2 konstytucji) oraz nierówne traktowanie w zatrudnieniu. Zdjęcie ujawnia cechy, które mogłyby przesądzić o dyskryminacji, np. ze względu na rasę czy niepełnosprawność.

W myśl z kolei art. 18[sup]3a[/sup] § 1 k.p. pracownicy powinni być jednakowo traktowani w zakresie warunków zatrudnienia, awansowania, dostępu do szkoleń, a także nawiązania i rozwiązania stosunku pracy. Właśnie ta ostatnia kategoria dotyczy starających się o pracę.

[srodtytul]Jest furtka[/srodtytul]

Niektórzy szefowie mogą jednak obejść ten wymóg. Muszą wtedy wykazać, że domagając się zdjęcia od kandydata, kierowali się obiektywnymi powodami (art. 18[sup]3b[/sup] § 1 k.p.).