Strajku ostrzegawczego nikt nie kontroluje

– Straty, jakie odnotowaliśmy po sierpniowym strajku ostrzegawczym, wyniosły około miliona złotych – mówi Anna Osadczuk, rzecznik KGHM w Lubinie.

Z kolei inna firma z branży motoryzacyjnej z południa Polski w wyniku dwugodzinnego strajku nie wykonała w terminie zamówienia i musiała zapłacić karę umowną 300 tys. zł, co odpowiada jej miesięcznemu funduszowi wynagrodzeń.

– Celem strajku w żadnych warunkach nie może być wyrządzenie nieproporcjonalnej do żądań szkody – mówi prof. Krzysztof W. Baran z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Zgodnie z art. 12[link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=71035] ustawy z 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (DzU z 1991 r. nr 55, poz. 236)[/link], jeżeli przebieg postępowania mediacyjnego pozwala sądzić, że nie doprowadzi ono do rozwiązania sporu przed upływem terminów ustawowych, organizacja związkowa, która wszczęła spór, może zorganizować jednorazowo i na czas nie dłuższy niż dwie godziny strajk ostrzegawczy. Może być zatem zastosowany dużo wcześniej niż klasyczny strajk, który ma być ostatecznym argumentem w sporze z pracodawcą.

– Obowiązujące w polskim zbiorowym prawie pracy regulacje dotyczące strajku ostrzegawczego są, delikatnie rzecz ujmując, niedoskonale, pełne luk – mówi prof. Krzysztof Baran.

Nieprecyzyjne przepisy i fakt, że regulacje dotyczące strajku ostrzegawczego znajdują się w innym rozdziale ustawy o rozwiązywaniu sporów, wykorzystują związki zawodowe.

[srodtytul]Bez referendum[/srodtytul]

Aby zorganizować strajk, koniczne jest przeprowadzenie referendum i uzyskanie zgody większości, jeżeli w głosowaniu wzięło udział co najmniej 50 proc. pracowników firmy. Próg jest zatem dosyć wysoki niezależnie od tego, że to związek przeprowadza głosowanie i liczy głosy. W sprawie strajku ostrzegawczego związki nie organizują referendum, bo ustawa wprost tego nie wymaga. Grupa prowadząca spór z pracodawcą znająca dobrze zakład może zatem zablokować pracę w strategicznych miejscach i zatrzymać produkcję bez uzyskania opinii całej załogi.

– Może niektóre organizacje z tzw. ostrożności procesowej organizują referendum także przed strajkiem ostrzegawczym. My jednak uważamy, że generalnie takiego wymogu w przepisach nie ma. Owszem, spotkałem się z zapowiedziami pracodawców, że takie działanie zostanie uznane za nielegalne, ale na zapowiedziach się skończyło i sprawy nie miały negatywnych skutków dla związku w postaci wyroków czy postępowań karnych – mówi Marcin Zieleniecki, ekspert NSZZ „Solidarność”.

[srodtytul]Bez uprzedzenia[/srodtytul]

Przed klasycznym strajkiem pracodawca musi być uprzedzony o terminie przerwania pracy. Strajk ostrzegawczy pracownicy mogą rozpocząć bez uprzedzenia, narażając pracodawcę na negatywne skutki.