Ten sam znak towarowy, te same przepisy, a wyroki sprzeczne

Chodzi o zajączka wielkanocnego, czyli znak towarowy szwajcarskiej firmy Chocoladenfabrken Lindt & Sprúngli AG. Sprawy o jego ochronę Lindt wszczął przeciwko producentom podobnych wyrobów w wielu krajach, w związku z czym mówi się nawet o „alpejskiej wojnie o zajączki wielkanocne”. Do jej zakończenia jeszcze daleko. Bo zarówno niedawny wyrok z 8 listopada wydany przez Wyższy Sąd Krajowy we Frankfurcie nad Menem (WSK), oddalający powództwo firmy Lindt przeciwko Riegelein, jak i wyroki sądów polskich mogą być jeszcze podważone.

W Niemczech Lindt domagał się ochrony na podstawie rejestracji trójwymiarowego wspólnotowego znaku towarowego Lindt GOLDHASE oraz słownego znaku towarowego międzynarodowego Lindt GOLDHASE.

W Polsce wystąpił przeciwko spółce Terravita z Poznania. Wyroby przedsiębiorców polskiego i niemieckiego, podobnie jak konkurencyjne wyroby producentów w innych państwach, mają ten sam kształt, tę samą formę przestrzenną figurki siedzącego zająca. Przy ich produkcji wytwórcy posługują się tymi samymi formami co Lindt, kupowanymi u tego samego producenta.

Zajączek Lindta opakowany jest w złoconą owijkę z nadrukiem firmy producenta, z karbowaną czerwoną wstążeczką na szyi, na której zawieszony jest dzwoneczek. Konkurencyjny zajączek Terravity zawinięty jest w srebrną lub złotą folię i ma tasiemkę nadrukowaną na folii. Nadrukowaną tasiemkę ma także zajączek firmy Riegelein. Oba konkurencyjne zajączki – polski i niemiecki – różnią się od wyrobu Lindta przede wszystkim nadrukami z firmą producenta.

Lindt wytoczył Terravicie trzy sprawy.

W pierwszej – na podstawie ustawy o ochronie nieuczciwej konkurencji – sąd drugiej instancji oddalił powództwo Lindta. Sąd Najwyższy przyjął do rozpoznania skargę kasacyjną szwajcarskiej firmy, ale termin sprawy nie został jeszcze wyznaczony.

W drugiej – o ochronę znaku towarowego na podstawie prawa krajowego – Sąd Okręgowy w Poznaniu uwzględnił żądania Lindta. Sąd II instancji zniósł to postępowanie i na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania cywilnego odrzucił pozew. Przepis ten nakazuje to sądowi, jeśli o to samo roszczenie między tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została prawomocnie osadzona.

SN w precedensowym wyroku z 11 stycznia 2007 r. (II CSK 343/06) zaakceptował ten werdykt. Uznał, że o ochronę tego samego znaku towarowego między tymi samymi stronami może się toczyć tylko jedna sprawa, także wtedy gdy ochrona ta przysługuje przedsiębiorcy na podstawie prawa krajowego i wspólnotowego.

W trzeciej – na podstawie prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Rady Europy nr 40/94 – sąd I instancji (Sąd Okręgowy w Warszawie) oddalił żądania Lindta, a sąd II instancji zaakceptował ten wyrok. Jednakże 13 kwietnia 2007 r. SN uwzględnił skargę kasacyjną Szwajcarów i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia (I CSK 16/06).

Oba znaki towarowe należą do kategorii kombinowanych. Składa się na nie forma przestrzenna, kolorystyka, elementy słowno-graficzne. Zatem prawdopodobieństwo wprowadzenia nabywcy w błąd co do pochodzenia towaru trzeba oceniać całościowo. W tej sprawie decydujące znaczenie sądy przypisały elementom słownym: nadrukom firmy producenta. A te żadnego podobieństwa nie wykazują. W ocenie SN brak tego tylko podobieństwa nie świadczy, że nie ma niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd co do pochodzenia wyrobu Terravity. SN w uzasadnieniu wskazał również na wyrok niemieckiego Sądu Najwyższego.

Wróćmy do drugiej sprawy. Sąd Apelacyjny w Warszawie 23 lipca 2007 r. (I Aca 616/07) zakazał Terravicie posługiwania się znakiem towarowym złotego zajączka, oferowania oznaczonych nim wyrobów, nakazał wycofanie z obrotu takich zajączków, zniszczenie owijek, matryc itd. Nie dotyczy to zajączka Terravity w owijce srebrnej.