Jeżeli jest to uzasadnione sytuacją finansową pracodawcy, może zostać zawarte porozumienie o zawieszeniu stosowania układu zbiorowego. Takie układy podpisuje się w firmach, w których działają związki zawodowe. Regulują one rozmaite prawa i obowiązki stron stosunku pracy (np. kwestie wynagrodzeń, organizacji pracy czy wypoczynku). Układ może zostać zawieszony w całości lub w części.
Porozumienie o zawieszeniu całego układu zbiorowego może być zawarte na trzy lata i musi być odnotowane przez Państwową Inspekcję Pracy. Z danych okręgowych inspektoratów pracy z Mazowsza, Śląska i Małopolski wynika, że maleje liczba tego rodzaju porozumień. -Do inspektoratu w Katowicach wpłynęło w 2005 r. 25 zgłoszeń o zawieszeniu zakładowych układów zbiorowych, w 2006 r. -20, a w pierwszej połowie 2007 r. - osiem. Najczęściej zawieszane są układy podpisywane przed 1994 r. zawierające wygórowane i zbyt kosztowne postanowienia -mówi Joanna Krakowska z katowickiej inspekcji pracy.
Pracodawcy, którzy popadli w kłopoty finansowe, a nie są związani zakładowym układem zbiorowym, mogą - zgodnie z art. 231a kodeksu pracy - zawierać z pracownikami porozumienia o stosowaniu mniej korzystnych warunków zatrudnienia niż te, które wynikają z umów indywidualnych.
- Poprawa warunków na rynku pracy w powiązaniu ze znaczną emigracją zarobkową sprawia, że pracodawcy coraz rzadziej decydują się na zawieranie porozumień, o których mowa w art. 231ak.p. W ubiegłym roku odnotowaliśmy na naszym terenie dwa takie porozumienia, w tym roku żadnego -mówi Katarzyna Zalas z Okręgowej Inspekcji Pracy we Wrocławiu.
Pracodawcy, mimo dobrej koniunktury gospodarczej, starają się w nowo zawieranych układach ograniczyć zakres regulacji korzystniejszych dla pracowników. Dotyczy to głównie takich świadczeń, jak dodatki stażowe, nagrody jubileuszowe czy odprawy emerytalno-rentowe.
