Jak założyć firmę w Czechach

Aby rozpocząć prowadzenie własnej firmy w Czechach, trzeba przede wszystkim uzyskać na to pozwolenie. Wiąże się to z wpisem do rejestru handlowego. Nie dotyczy to jednak obcokrajowców mających miejsce zamieszkania w jednym z państw Wspólnoty lub Europejskiego Wolnego Obszaru Gospodarczego. Dla nich pozwoleniem jest ogłoszenie decyzji o rozpoczęciu działalności gospodarczej, a jeżeli wymaga ona licencji bądź koncesji - data uprawomocnienia się tego dokumentu.

W Republice Czeskiej występują trzy rodzaje działalności gospodarczej: rzemieślnicza, regulowana i wolna. Przy tej ostatniej nie są wymagane żadne uprawnienia. Jeśli w grę wchodzi rzemiosło lub działalność regulowana, niezbędne jest uzyskanie tzw. karty przedsiębiorcy (zivnostensky list, za który trzeba zapłacić 1000 koron czeskich, tj. ok. 40 dolarów) albo koncesji.

Przedsiębiorca zagraniczny chcący wykonywać usługi lub działalność gospodarczą w Czechach nie musi należeć do organizacji branżowej.

Formy prawne, w jakich najczęściej prowadzona jest w Czechach działalność przez podmioty zagraniczne, to:

- spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,

- spółka akcyjna,

- przedstawicielstwo, oddział bądź filia osoby zagranicznej,

- spółka komandytowa,

- spółka cywilna.

Liczba wspólników w spółce z o.o. (skrót s.r.o.) wynosi od jednego do 50. Minimalny kapitał zakładowy to 200 tys. koron, przy czym każdy ze wspólników, jeśli jest ich wielu, musi wpłacić co najmniej 20 tys. koron. Każdy wspólnik powinien spłacić wkład na warunkach ustalonych w umowie spółki, byleby nie było to później niż w ciągu pięciu lat od jej powstania. Przed wpisem do rejestru handlowego wkłady niepieniężne powinny być wniesione całkowicie, natomiast pieniężne w co najmniej 30 proc.

Organami spółki są walne zgromadzenie wspólników i zarząd, który ma jednego lub więcej członków. Wspólnicy odpowiadają za zobowiązania spółki do wysokości wniesionego wkładu wynikającego z wpisu do rejestru. Spółka natomiast odpowiada za nie całym swoim majątkiem.

Jedna osoba fizyczna może być wspólnikiem najwyżej w trzech spółkach z o.o.

W spółce akcyjnej (a.s.) wspólnikiem musi być co najmniej jedna osoba prawna lub dwie osoby fizyczne. Jej minimalny kapitał to 2 mln koron, a w wypadku spółki akcyjnej z publiczną subskrypcją akcji - 20 mln koron.

Organami spółki są: walne zgromadzenie akcjonariuszy, rada nadzorcza oraz zarząd.

Rada sprawująca nadzór nad bieżącą działalnością spółki powinna się składać z trzech członków. Jeżeli spółka zatrudnia więcej niż 50 osób, pracownicy wybierają jedną trzecią członków rady nadzorczej. Członkami zarządu mogą być osoby fizyczne spełniające ogólne warunki wymagane do podjęcia działalności gospodarczej.

W czeskiej spółce akcyjnej musi być co najmniej trzech członków zarządu, którzy wybierają spośród siebie prezesa. Akcjonariusze nie odpowiadają za zobowiązania spółki. Natomiast spółka odpowiada za nie całym swoim majątkiem

Ta forma prowadzenia przedsiębiorstwa przez obcokrajowców w Czechach jest stosunkowo rzadka. Spółka komandytowa (k.s.) musi mieć w swoim składzie co najmniej jednego komplementariusza i jednego komandytariusza. Każdy komandytariusz zobowiązany jest wpłacić wkład, którego minimalna wysokość wynosi 5 tys. koron. Pełną odpowiedzialność za zobowiązania spółki, tj. całym swoim majątkiem, ponosi komplementariusz. Natomiast komandytariusz odpowiada tylko do wysokości wkładu zewidencjonowanego w rejestrze handlowym. Różnie dzielony jest też udział w zysku. Jeżeli nie jest to inaczej uregulowane w umowie spółki, jest on dzielony stosunkowo, odpowiednio do wysokości wniesionych wkładów.

Do kierowania spółką komandytową uprawnieni są tylko komplementariusze. W sprawach mniejszej wagi, jeżeli nie zostało inaczej uregulowane w umowie spółki, podejmują oni decyzje razem z komandytariuszami. Obowiązuje wówczas zasada większości głosów.

Również ona jest rzadko wykorzystywana przez przedsiębiorców zagranicznych. Firma spółki cywilnej musi albo składać się z nazwy własnej z dopiskiem "jawna spółka handlowa" (v.o.s.), albo zawierać nazwisko co najmniej jednego ze wspólników z dodatkiem "i wspólnicy".

W spółce cywilnej musi być co najmniej dwóch wspólników. Nie mają oni obowiązku wnoszenia jakiegokolwiek kapitału zakładowego.

Każdy ze wspólników jest uprawniony do kierowania nią, chyba że zostało to inaczej ustalone w umowie spółki. Wszyscy ponoszą też odpowiedzialność za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem.

O ile umowa spółki nie stanowi inaczej, zyskiem dzielą się w równych częściach w ciągu trzech miesięcy od daty jego zatwierdzenia.

Szczególnie atrakcyjną formą reprezentowania interesów podmiotu zagranicznego w Czechach jest przedstawicielstwo. Przed jego otwarciem należy ustanowić osobę odpowiedzialną za rejestrację i funkcjonowanie przedstawicielstwa. Musi mieć ona skończone 18 lat, zdolność do czynności prawnych, być obywatelem czeskim bądź cudzoziemcem mającym stałe miejsce zamieszkania w Czechach. Osoba ta nie może być karana za przestępstwo finansowe oraz przeciwko dokumentom.

Dyrektor przedstawicielstwa musi dodatkowo wykazać się odpowiednimi kwalifikacjami do prowadzenia działalności w zakresie, którym zajmuje się dana firma.

Analogiczne zasady rządzą oddziałem i filią, tyle że za ich zobowiązania odpowiada spółka macierzysta znajdująca się za granicą, a w nazwie czeskiego oddziału lub filii musi być odzwierciedlona firma zagranicznej spółki matki.

Obywatele obcych państw, w tym Polski, mogą również rejestrować w Czechach indywidualną działalność gospodarczą. W tym celu muszą złożyć wniosek w Urzędzie Rejestracji Przedsiębiorców (Živnostenský úřad). Otrzymują stamtąd kartę przedsiębiorcy (živnostenský list) za opłatą od 1000 do 2000 koron (w zależności od rodzaju działalności). Do rejestracji wymagane jest zaświadczenie o niekaralności, a w przypadku wcześniejszego prowadzenia biznesu w Czechach - także zaświadczenia o braku zaległości podatkowych oraz z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Po uzyskaniu karty indywidualny przedsiębiorca ma 30 dni na zarejestrowanie się w urzędzie skarbowym i osiem dni - w instytucji ubezpieczenia społecznego oraz towarzystwie ubezpieczeń zdrowotnych. Należy pamiętać, że niektóre rodzaje działalności w formie samozatrudnienia wymagają uzyskania koncesji. Przedstawiciele niektórych profesji - np. architekci, adwokaci, lekarze, doradcy podatkowi - muszą również należeć do samorządu gospodarczego, który potwierdzi ich uprawnienia.

Co do zasady w Czechach cudzoziemcy nie mogą nabywać nieruchomości. Wyjątek stanowią sytuacje, w których dochodzi do tego wskutek:

- spadkobrania,

- wspólności małżeńskiej,

- prywatyzacji,

- zamiany nieruchomości położonej w Czechach będącej własnością cudzoziemca na inną nieruchomość,